Nghị định 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe (Nghị định 168) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025. Chỉ sau một thời gian ngắn áp dụng, ý thức chấp hành các quy định khi tham gia giao thông của người dân và tình hình trật tự, an toàn giao thông đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nghị định 168 nhận được sự đồng tình, ủng hộ của đông đảo quần chúng nhân dân. Tuy nhiên, lợi dụng việc còn nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh mức xử phạt, việc tổ chức thi hành luật, các thế lực thù địch, phản động đã dùng nhiều thủ đoạn, luận điệu để xuyên tạc, chống phá Nghị định 168.
Nghị định 168 gồm 04 chương và 55 điều. Trong đó, nhóm hành vi thuộc về lỗi cố ý của người điều khiển phương tiện, chủ phương tiện là nguyên nhân chính gây tai nạn giao thông, ùn tắc giao thông, hủy hoại kết cấu hạ tầng giao thông có mức phạt tăng mạnh so với trước, như: không chấp hành tín hiệu của đèn giao thông, hiệu lệnh của biển báo hiệu, vạch kẻ đường; đi ngược chiều; điều khiển xe đi trên vỉa hè; chuyển hướng không đúng quy định; mở cửa xe không đảm bảo an toàn, chở quá tải trọng ở mức cao, chở quá số người quy định, giao xe cho người không đủ điều kiện tham gia giao thông... Việc tăng mạnh mức xử phạt nhằm nâng cao tính răn đe, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, từng bước nâng cao ý thức của người tham gia giao thông, từ đó góp phần bảo vệ tính mạng của người dân, giảm thiểu tai nạn giao thông, ùn tắc giao thông, tình trạng coi thường pháp luật, “nhờn luật” hiện nay.
Bên cạnh đại đa số các ý kiến đồng tình, ủng hộ, vẫn còn một số người không tuân thủ hoặc có ý kiến băn khoăn, lo ngại về khả năng thích ứng của người dân, về mức phạt rất cao đối với một số hành vi vi phạm… Lợi dụng tình hình trên, các thế lực thù địch đã đẩy mạnh hướng lái, xuyên tạc, tuyên truyền chống phá Nghị định 168, sâu xa hơn là đả kích chế độ, Đảng, Nhà nước.
Các trang mạng phản động như Việt Tân, “Nhật ký yêu nước”, RFA Tiếng Việt, BBC News Tiếng Việt… hay trang cá nhân của số chống đối chính trị đã tăng cường xuyên tạc, bóp méo sự thật, lan truyền thông tin sai lệch. Chúng suy diễn, quy kết Nghị định 168 là “công cụ để tận thu ngân sách”, “làm lợi cho Công an”, “mức phạt nặng đối với các trường hợp lạng lách, vượt ẩu, vượt đèn đỏ, rẽ phải, trèo lên vỉa hè, đi sai làn đường… khiến giao thông vốn đã ùn tắc nay lại càng nghiêm trọng hơn”, “đèn giao thông hỏng để giăng bẫy xử phạt người dân”...
Ảnh 1 và 2: Thông tin xuyên tạc trên các trang phản động
Thực tiễn cho thấy, ùn tắc giao thông xảy ra có nhiều nguyên nhân như: hạ tầng giao thông không đáp ứng được nhu cầu của người tham gia giao thông, xảy ra tai nạn giao thông, hỏng đèn tín hiệu, ý thức của người tham gia giao thông không tốt dẫn đến xung đột giao thông; một số thời điểm phương tiện tham gia giao thông tăng cao gây ách tắc giao thông như dịp cận Tết, giờ tan tầm…
Những cáo buộc của các đối tượng cho rằng Nghị định 168 “làm lợi cho lực lượng Công an” là sai lệch. Các khoản tiền phạt được nộp vào ngân sách Nhà nước và sử dụng theo đúng quy định pháp luật, được nêu rõ trong quy định của Luật Ngân sách Nhà nước. Việc trích phần trăm số tiền xử phạt cho một số lực lượng là nhằm đảm bảo cơ sở vật chất, kỹ thuật cho công tác đảm bảo trật tự, an toàn giao thông chứ không phải “trích tiền để chia nhau” như luận điệu của một số đối tượng. Ngoài ra, lực lượng Công an thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, xử lý vi phạm theo chức năng được giao và người dân có quyền giám sát, phản ánh những thông tin nếu có tình trạng tiêu cực xảy ra.
Liên quan vấn đề những cột đèn tín hiệu giao thông bị lỗi, nhiều người lo ngại người đi đường có thể bị phạt oan. Giải đáp thắc mắc trên, Thượng tá Tạ Thị Hồng Minh, Phó Trưởng Phòng Hướng dẫn tuyên truyền và điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, Cục Cảnh sát giao thông khẳng định, lỗi vi phạm do “nhảy đèn” sẽ không bị xử phạt. Khi lập biên bản xử phạt, lực lượng phụ trách đèn tín hiệu sẽ phối hợp với Cảnh sát giao thông tại chốt trích xuất camera, hình ảnh vi phạm của người điều khiển xe, cho xem trực tiếp diễn biến hành vi vi phạm và tín hiệu đèn thời điểm đó. Đối với việc phạt nguội, lực lượng Cảnh sát giao thông sẽ cho người vi phạm xem lại clip diễn biến toàn trình của vi phạm vượt đèn đỏ trước khi lập biên bản. Công an các địa phương có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát sửa chữa đèn tín hiệu, kiến nghị đơn vị vận hành, quản lý đèn tín hiệu giao thông sớm nâng cấp các đèn đã cũ. Người dân sẽ không bị phạt oan, phạt sai trong các trường hợp này. Như vậy, không có chuyện đèn hỏng người dân cũng bị phạt hay cho rằng lực lượng chức năng cố tình “giăng bẫy” hỏng đèn để xử phạt như luận điệu của các thế lực xấu.
Rõ ràng, những thông tin sai trái này cố tình gây hiểu nhầm, làm nhiễu dư luận, kích động người dân chống đối, cổ suý cho tình trạng vi phạm pháp luật về giao thông. Bên cạnh những luận điệu trên, các thế lực thù địch, phản động còn xuyên tạc quá trình xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện Nghị định 168. Chúng cho rằng Nghị định 168 ban hành “gấp gáp như phục kích người dân”, “không đúng thủ tục bởi từ ngày ký ban hành đến ngày có hiệu lực chưa đủ 45 ngày”… Tuy nhiên, thông tin trên là không chính xác, trong quá trình soạn thảo Nghị định 168 để thay thế Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP), do tính chất cấp thiết liên quan đến tình hình trật tự, an toàn giao thông, các cơ quan có thẩm quyền đã tổ chức họp, xem xét, quyết định ban hành Nghị định theo trình tự rút gọn. Theo quy định tại Điều 151 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, “văn bản quy phạm pháp luật được ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn thì có thể có hiệu lực kể từ ngày thông qua hoặc ký ban hành”. Do Nghị định 168 có tác động lớn, để bảo đảm chất lượng, các đơn vị chức năng của Bộ Công an đã phối hợp các bộ, ngành, cơ quan liên quan thảo luận kỹ lưỡng, đồng thời, dự thảo Nghị định cũng được đăng tải và lấy ý kiến góp ý rộng rãi theo quy định trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ và Bộ Công an.
Ảnh 3: Thông tin xuyên tạc trên các trang phản động
Có thể thấy rằng, bản chất mà những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động hướng tới là gây hoang mang trong xã hội, kích động mâu thuẫn, bức xúc trong nhân dân, dẫn dụ người dân chống phá, cản trở việc thực hiện Nghị định 168, từ đó chỉ trích chế độ, bôi nhọ Đảng, Nhà nước.
Nghị định 168 ra đời với mục tiêu rất rõ ràng là tạo ra môi trường giao thông văn minh, an toàn, giảm bớt hành vi vi phạm nguy hiểm vốn là những nguyên nhân chính gây ra tai nạn giao thông. Để lập lại trật tự đòi hỏi việc thực thi pháp luật phải nghiêm minh, chế tài đủ tính răn đe, tương xứng với vi phạm. Thực tế, theo số liệu của Cục Cảnh sát giao thông, sau 03 tuần áp dụng, lực lượng Cảnh sát Giao thông toàn quốc đã phát hiện, xử lý gần 230.700 trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ, giảm trên 18.000 trường hợp so với thời gian trước liền kề. Nhiều hành vi có nguy cơ cao dẫn đến tai nạn giao thông đều giảm như: không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông (giảm 7,3%), vi phạm tốc độ (giảm 28%), vi phạm nồng độ cồn (giảm 13,5%), vi phạm tải trọng, cơi nới thành thùng xe (giảm 34,5%). Tai nạn giao thông trên đường bộ giảm trên cả 3 tiêu chí về số vụ, số người chết và số người bị thương.
Với những con số biết nói, Nghị định 168 đã dần đi vào đời sống, khẳng định vai trò quan trọng trong việc nâng cao ý thức tuân thủ luật giao thông, tạo chuyển biến tích cực về tình hình trật tự, an toàn giao thông. Do vậy, mỗi người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác, có ý thức trong đấu tranh với những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động về Nghị định 168, đồng thời có trách nhiệm tuân thủ đầy đủ các quy định về đảm bảo trật tự, an toàn giao thông, góp phần xây dựng một môi trường giao thông an toàn, văn minh.
Lệ Quyên
Phòng An ninh nội địa