Trải qua tám thập kỷ đầy biến động và thử thách, trên mảnh đất địa đầu Xứ Lạng - nơi “phên dậu” tiền tiêu của Tổ quốc; lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lạng Sơn đã luôn khẳng định vai trò là “quả đấm thép” sắc bén, là lực lượng mũi nhọn trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm. Bằng tinh thần mưu trí, dũng cảm và lòng tận tụy tuyệt đối, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ hình sự đã không quản ngại hiểm nguy, sẵn sàng dấn thân vào những nơi khó khăn nhất, đối mặt với những loại tội phạm nguy hiểm nhất để giữ gìn kỷ cương phép nước, bảo vệ quyền sống và hạnh phúc bình yên của Nhân dân.

Từ những ngày đầu thành lập với trang thiết bị thô sơ, đến nay, lực lượng Cảnh sát hình sự đã trưởng thành vượt bậc, tinh nhuệ và từng bước hiện đại, ghi dấu ấn đậm nét qua những chuyên án lừng lẫy, kiên quyết không để tội phạm lộng hành, góp phần quan trọng vào công tác đảm bảo trật tự an toàn xã hội và sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh Lạng Sơn.

Ngay sau Ngày Cách mạng tháng tám thành công, lực lượng Công an nhân dân đã ra đời thực hiện nhiệm vụ trấn áp các loại tội phạm bảo vệ Chính quyền cách mạng. Tuy nhiên, trong giai đoạn đó để đối phó với tình hình an ninh trật tự phức tạp lực lượng Công an nhân dân đã thành lập một bộ phận có nhiệm vụ điều tra, trấn áp các loại tội phạm hình sự, bảo vệ trật tự xã hội và đó là những tổ chức tiền thân của lực lượng Cảnh sát hình sự sau này.

Trong giai đoạn này đã có các mốc son pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc hình thành lực lượng Cảnh sát hình sự sau này: 

- Sắc lệnh số 23/SL ngày 21/2/1946 của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Về việc thiết lập “Việt Nam Công an vụ”. Đây là văn bản pháp lý đầu tiên của Chính phủ quy định nhiệm vụ cho lực lượng Công an về thi hành các phương pháp đấu tranh chống tội phạm làm rối việc trị an và mất trật tự trong nước.  

- Nghị định số 121/NĐ ngày 18/4/1946 của Bộ Nội vụ: Quy định tổ chức Việt Nam Công an vụ và quy định nhiệm vụ của Công an tại các cấp (Trung ương, Kỳ, Tỉnh). Tại Điều 6 của Nghị định đã quy định rõ nhiệm vụ của Công an Kỳ là “Giữ gìn trật tự trong địa hạt, đề phòng những hoạt động trái phép, điều tra truy tìm thủ phạm những hành vi trái phép giao tòa án trừng trị”. Đây là văn bản pháp lý đầu tiên đánh dấu sự ra đời chính thức của lực lượng làm nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm trật tự xã hội

- Ngày Truyền thống: Dựa trên bề dày lịch sử và những thành tích đã đạt được ngày 08/12/2008, Bộ Công an đã ký Quyết định số 2148/QĐ-BCA/C11 công nhận ngày 18/4/1946 là Ngày truyền thống của lực lượng Cảnh sát hình sự. Đây là sự tôn vinh vai trò to lớn của lực lượng trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự xã hội.

Ngày 18/4/1946, Bộ Nội Vụ ban hành Nghị định số 121/NĐ Quy định tổ chức Việt Nam Công an vụ và quy định nhiệm vụ của Công an tại các cấp

Trong các giai đoạn lịch sử, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lạng Sơn luôn thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, nỗ lực phấn đấu, vượt qua khó khăn, thử thách và hy sinh, từng bước trưởng thành về mọi mặt, lập nên nhiều thành tích xuất sắc trên mặt trận bảo vệ an ninh chính trị, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân, đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng bảo vệ Tổ quốc. Quá trình hình thành của lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lạng Sơn diễn ra đồng nhịp với lịch sử Công an nhân dân cả nước, nhưng mang những nét đặc thù rất riêng của một tỉnh biên giới phía Bắc oai hùng, thể hiện qua các thời kỳ.

Bối cảnh ra đời trong khói lửa (Giai đoạn hình thành và kháng chiến chống thực dân Pháp 1946 - 1954): Công an Lạng Sơn tiếp quản thị xã Lạng Sơn năm 1948

Thử thách trong các cuộc chiến tranh: Tháng 12/1972, khi Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, máy bay Mỹ đã ném bom xuống cầu Kỳ Cùng

Chiến tranh biên giới 1979: Ngày 17/02/1979, quân Trung Quốc tấn công quy mô lớn vào Lạng Sơn

Tuy trải qua nhiều khó khăn, gian khổ, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lạng Sơn luôn kiên định, thể hiện bản lĩnh, ý chí kiên cường, tinh thần dũng cảm, không ngại khó, ngại khổ, ngại hy sinh; luôn khẳng định vai trò nòng cốt trong đấu tranh với tội phạm có tổ chức, tội phạm nguy hiểm và các loại tội phạm mới. Nhiều chuyên án lớn được xác lập, đấu tranh thành công; các đường dây tội phạm liên tỉnh, phức tạp bị triệt phá, góp phần lập lại kỷ cương, trật tự xã hội trong giai đoạn đất nước đổi mới và phát triển.

Trong cuộc đấu tranh quyết liệt và đầy gian khổ này, đã xuất hiện nhiều tập thể và cán bộ chiến sỹ Cảnh sát hình sự tiêu biểu, mưu trí, dũng cảm, lập công xuất sắc, đã có trên 10 đồng chí bị thương, 05 đồng chí đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ để lại niềm cảm phục và nỗi tiếc thương trong lòng nhân dân. Tiêu biểu cho tinh thần chiến đấu, sẵn sàng hy sinh vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của nhân dân đó là: Phòng Cảnh sát hình sự (2 lần) và các đồng chí Nông Văn Định, liệt sỹ Nguyễn Thành Tấn được Nhà nước tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Hình ảnh: Đồng chí Thiếu tướng Nông Văn Định, nguyên Giám đốc CAT Lạng Sơn, nguyên Trưởng phòng CSHS - Anh hùng LLVTND; Liệt sỹ Nguyễn Thành Tấn, cán bộ Phòng CSHS - Anh hùng LLVTND

Trải qua thực tiễn công tác, chiến đấu 80 năm qua, được sự lãnh đạo trực tiếp toàn diện của Đảng uỷ - lãnh đạo Công an tỉnh, các thế hệ cán bộ chiến sỹ của lực lượng Cảnh sát hình sự Công an Lạng Sơn luôn tỏ rõ lòng trung thành với Đảng, Nhà nước và nhân dân, tuyệt đại bộ phận cán bộ chiến sỹ có phẩm chất đạo đức và lối sống trong sạch, xuất hiện nhiều tấm gương sáng, mưu trí, dũng cảm tấn công tội phạm, tận tụy với công việc, hết lòng phục vụ nhân dân, chấp nhận gian khổ, hy sinh để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Đơn vị phòng Cảnh sát hình sự và nhiều cá nhân được tặng thưởng nhiều Huân chương chiến công các hạng, hàng trăm lượt cán bộ chiến sỹ được Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công an, Trung ương Đoàn, Uỷ ban nhân dân tỉnh, Giám đốc Công an tỉnh tặng bằng khen, giấy khen và Huy chương tuổi trẻ dũng cảm. Những phần thưởng cao quý đó là miềm vinh dự, tự hào, là nguồn động viên khích lệ to lớn để cán bộ chiến sỹ phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội trực tiếp phát huy phấn đấu vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó.

Thư khen của Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an khen chiến công xuất sắc của Công an tỉnh Lạng Sơn đã điều tra làm rõ vụ án Giết người tại xã Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn

Đồng chí Hồ Tiến Thiệu, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh trao Huân chương Bảo vệ Tổ quốc Hạng Nhì cho tập thể phòng Cảnh sát hình sự, Công an Lạng Sơn năm 2021

Bước vào thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, tình hình tội phạm diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ ngày càng cao đối với lực lượng Cảnh sát hình sự. Trong bối cảnh đó, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, sâu sát của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an; của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh; cùng sự quan tâm của Đảng ủy, Ban Giám đốc Công an tỉnh, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lạng Sơn  tiếp tục được củng cố, kiện toàn, phát triển toàn diện; không ngừng trưởng thành, lớn mạnh, khẳng định vững chắc vai trò mũi nhọn, chủ công trong đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật.  

Phát huy truyền thống vẻ vang, những năm gần đây, đặc biệt là giai đoạn 5 năm trở lại đây, lực lượng đã chủ động nắm chắc tình hình, phân tích, dự báo sát diễn biến tội phạm và tệ nạn xã hội trên địa bàn; kịp thời tham mưu hiệu quả cho Đảng ủy, lãnh đạo Công an tỉnh triển khai đồng bộ các chủ trương, giải pháp, kế hoạch phòng, chống tội phạm. Nhờ đó, tình hình an ninh trật tự trên địa bàn tỉnh được giữ vững ổn định; không hình thành tội phạm có tổ chức, tội phạm có yếu tố nước ngoài, không phát sinh “điểm nóng”, không xảy ra diễn biến phức tạp đột xuất; tội phạm và tệ nạn xã hội được kiềm chế, kéo giảm bền vững. Đồng thời, lực lượng đã thực hiện hiệu quả công tác cải cách tư pháp, nâng cao chất lượng điều tra, khám phá án; phát huy tốt vai trò cơ quan thường trực trong công tác phòng, chống tội phạm, phòng, chống tệ nạn xã hội và xây dựng phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”.

Lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lạng Sơn phối hợp các đơn vị nghiệp vụ đấu tranh thành công chuyên án, bắt giữ nhóm đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng với gần 3.000 bị hại, với tổng số tiền trên 7.500 tỷ đồng

Lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lạng Sơn bắt giữ thành công nhóm đối tượng tổ chức đánh bạc, đánh bạc tại “căn cứ” đánh bạc quy mô lớn với hệ thống đường hầm dài hơn 300m

Với tinh thần kiên quyết tấn công, trấn áp tội phạm, lực lượng Cảnh sát hình sự đã liên tiếp lập nhiều chiến công xuất sắc; điều tra, khám phá, triệt phá hàng trăm ổ nhóm tội phạm hình sự nguy hiểm; xử lý hàng nghìn đối tượng phạm tội, góp phần giữ vững bình yên cuộc sống Nhân dân. Nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng, gây bức xúc trong dư luận đã được điều tra, làm rõ trong thời gian ngắn, thể hiện rõ bản lĩnh, tinh thần mưu trí, dũng cảm, quyết liệt của lực lượng Cảnh sát hình sự trong đấu tranh với tội phạm. 

Khẳng định bản lĩnh thép với tầm vóc mới, chiến công mới.

Trong các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, lực lượng Cảnh sát hình sự tiếp tục thể hiện vai trò mũi nhọn, chủ công; tập trung đấu tranh quyết liệt với các đối tượng lưu manh, chuyên nghiệp, nguy hiểm, các đối tượng có nhiều tiền án, tiền sự, thanh thiếu niên vi phạm pháp luật. Nhiều chuyên án lớn được xác lập, đấu tranh thành công, “đánh đúng, đánh trúng” các ổ nhóm tội phạm phức tạp, góp phần kéo giảm tội phạm, củng cố trật tự, kỷ cương xã hội.

Trong các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, lực lượng Cảnh sát hình sự tiếp tục thể hiện vai trò mũi nhọn, chủ công; tập trung đấu tranh quyết liệt với các đối tượng lưu manh, chuyên nghiệp, nguy hiểm, các đối tượng có nhiều tiền án, tiền sự, thanh thiếu niên vi phạm pháp luật. Nhiều chuyên án lớn được xác lập, đấu tranh thành công, “đánh đúng, đánh trúng” các ổ nhóm tội phạm phức tạp, góp phần kéo giảm tội phạm, củng cố trật tự, kỷ cương xã hội.

Những kết quả, chiến công nổi bật trong thời gian qua tiếp tục khẳng định bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần mưu trí, dũng cảm và năng lực tác chiến sắc bén của lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lạng Sơn; xứng đáng là lực lượng nòng cốt, “lá chắn thép” bảo vệ bình yên cuộc sống Nhân dân trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Thay mặt Đảng ủy, lãnh đạo Công an tỉnh, đồng chí Thượng tá Vũ Thanh Tùng, Giám đốc Công an tỉnh tuyên dương, khen thưởng đột xuất Phòng Cảnh sát hình sự về thành tích xuất sắc trong công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm.

Trước diễn biến ngày càng phức tạp, tinh vi của các loại tội phạm - nhất là tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia, tội phạm sử dụng công nghệ cao - nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự đặt ra yêu cầu ngày càng cao, toàn diện và cấp bách hơn bao giờ hết. Thực tiễn đó đòi hỏi mỗi cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát hình sự không chỉ vững vàng về nghiệp vụ, tinh thông pháp luật, sắc bén trong đấu tranh mà còn phải có bản lĩnh chính trị kiên định, phẩm chất đạo đức trong sáng, tinh thần trách nhiệm cao, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.

Trong chuỗi các hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống các lực lượng: Tham mưu; An ninh nội địa; Cảnh sát hình sự; Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (18/4/1946 - 18/4/2026) và 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 - 12/7/2026) của Công an tỉnh Lạng Sơn; trong hai ngày 27/3/2026 và 28/3/2026, lãnh đạo, chỉ huy cùng cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lạng Sơn đã tham gia cùng Đoàn Công an tỉnh Lạng Sơn tổ chức các hoạt động về nguồn, báo công tại tỉnh Cao Bằng

Quán triệt sâu sắc sứ mệnh đó, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lạng Sơn luôn xác định công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng là nhiệm vụ then chốt, xuyên suốt. Việc thực hiện nghiêm quy chế dân chủ ở cơ sở, đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với các phong trào thi đua, đặc biệt là phong trào “Ba Nhất”, đã tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành động. Qua đó, từng bước xây dựng lực lượng Cảnh sát hình sự vững mạnh toàn diện, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, với hình ảnh người chiến sĩ “Trách nhiệm - Tận tụy - Bản lĩnh - Kỷ cương - Nhân văn”. Chặng đường 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành là minh chứng sinh động cho truyền thống vẻ vang của lực lượng. Những phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (năm 1990 và năm 1996), là sự ghi nhận xứng đáng cho những cống hiến, hy sinh to lớn của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ. Phát huy truyền thống đó, những năm qua, lực lượng Cảnh sát hình sự đã tham mưu, tổ chức đấu tranh hiệu quả nhiều chuyên án, vụ án lớn; làm tốt công tác phòng ngừa, không để hình thành các băng, ổ nhóm tội phạm hoạt động theo kiểu “xã hội đen” trên địa bàn. Nhiều năm liền, đơn vị được Bộ Công an, Chủ tịch UBND tỉnh tặng Cờ thi đua xuất sắc trong phong trào “Vì an ninh Tổ quốc”; hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ được khen thưởng với các danh hiệu cao quý. Nhiều cán bộ trưởng thành, được tin tưởng giao giữ các vị trí lãnh đạo quan trọng, tiếp tục đóng góp tích cực cho sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

     Trước xu thế, bối cảnh tình hình trong giai đoạn cách mạng mới, nhiệm vụ của lực lượng Cảnh sát hình sự toàn Công an tỉnh còn rất nặng nề, đòi hỏi phải ra sức phấn đấu, tiếp tục đổi mới các biện pháp trong công tác xây dựng lực lượng và phương thức tổ chức các hoạt động nghiệp vụ để tích cực phòng ngừa và chủ động đấu tranh phòng chống tội phạm hình sự và tệ nạn xã hội đạt hiệu quả, tạo sự chuyển biến rõ nét và đảm bảo tính bền vững về tình hình trật tự xã hội. Phát huy truyền thống vẻ vang 80 năm qua, cán bộ chiến sỹ Phòng Cảnh sát hình sự nguyện tiếp tục phấn đấu vượt lên về mọi mặt, tham gia thực hiện tốt cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” gắn với cuộc vận động “Công an nhân dân vì nước quên thân vì dân phục vụ”, quyết tâm xây dựng đội ngũ cán bộ giỏi về nghiệp vụ, trong sáng về đạo đức, có tinh thần tận tụy, trách nhiệm trong công việc, thái độ ứng xử có văn hoá với nhân dân, xứng đáng với sự tin cậy của Đảng, của ngành và nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh./.

Phòng Cảnh sát hình sự