Trong kỷ nguyên số, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của người dân Việt Nam. Chỉ với vài thao tác chạm màn hình, chúng ta có thể kết nối bạn bè, chia sẻ thông tin, học tập, làm việc, kinh doanh… trên các nền tảng như Facebook, Zalo, TikTok, Instagram và nhiều ứng dụng khác. Mạng xã hội mang đến nhiều lợi ích, nhưng chính sự phổ biến và phụ thuộc ngày càng lớn vào nó lại tiềm ẩn những nguy cơ khó lường, các đối tượng xấu, tội phạm công nghệ cao lợi dụng nhằm phát tán mã độc, thực hiện các chiêu trò lừa đảo chiếm đoạt tài sản, xâm phạm quyền riêng tư hay bôi nhọ uy tín, danh dự cá nhân.

Để tự bảo vệ bản thân và cộng đồng, mỗi người dùng cần chủ động trang bị kiến thức và tuân thủ nghiêm túc những nguyên tắc sử dụng mạng xã hội an toàn – văn minh – có trách nhiệm. Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao – Công an tỉnh Lạng Sơn khuyến cáo người dân các biện pháp sử dụng mạng xã hội an toàn như sau:

1. Bảo vệ tài khoản mạng xã hội – lá chắn đầu tiên trên không gian mạng

Ảnh minh họa: Nguồn Internet

- Sử dụng mật khẩu mạnh, mỗi tài khoản mạng xã hội nên có một mật khẩu riêng biệt duy nhất cho từng nền tảng.

- Kích hoạt xác thực hai lớp (2FA – Two-Factor Authentication), yêu cầu người dùng phải nhập mã xác nhận gửi về điện thoại hoặc email mỗi khi đăng nhập từ thiết bị lạ.

- Tuyệt đối không chia sẻ mã OTP, liên kết xác minh, hoặc mã đăng nhập cho bất kỳ ai.

- Thường xuyên kiểm tra lịch sử đăng nhập của tài khoản mạng xã hội. Nếu phát hiện có truy cập bất thường từ thiết bị lạ, người dùng cần ngay lập tức đổi mật khẩu, đăng xuất khỏi tất cả thiết bị và kích hoạt lại xác thực hai lớp

2. Kiểm soát thông tin cá nhân công khai – không phải gì cũng nên “khoe”

Ảnh minh họa: Nguồn Internet

- Hạn chế tối đa việc chia sẻ các thông tin nhạy cảm lên mạng xã hội như căn cước công dân (CCCD), hộ chiếu, vé máy bay, thẻ ngân hàng, bảng điểm, giấy tờ tài chính hay hợp đồng cá nhân…

- Không công khai địa chỉ nơi ở, số điện thoại cá nhân, nơi làm việc, trường học của con cái để tránh việc tội phạm dễ dàng lập hồ sơ cá nhân chi tiết, dẫn đến các tình huống giả mạo, gọi điện đe dọa, hoặc giả danh người quen để lừa tiền

- Cài đặt quyền riêng tư cho tài khoản mạng xã hội, tránh thiết lập mặc định “Công khai” cho tất cả bài viết vì sẽ tạo điều kiện để người lạ theo dõi hoạt động cá nhân, lấy thông tin hoặc tiếp cận với mục đích xấu

- Không khoe tiền bạc, tài sản cá nhân, thành tích học tập hay lịch trình di chuyển để tránh việc các đối tượng xấu hoặc lừa đảo theo dõi, nghiên cứu và hành động.

3. Nhận diện và phòng tránh lừa đảo trên mạng xã hội

- Tuyệt đối không nhấp vào các đường link lạ, kể cả khi được gửi từ bạn bè. Một cú nhấp sai có thể khiến thiết bị bị cài mã độc, mất dữ liệu hoặc bị đánh cắp tài khoản.

- Luôn cảnh giác với tin nhắn giả danh người thân để vay tiền. Khi nhận được tin nhắn như vậy, người dân cần bình tĩnh gọi điện thoại trực tiếp xác minh qua số điện thoại quen thuộc, tuyệt đối không chuyển tiền chỉ dựa vào nội dung trong tin nhắn.

- Không tham gia các chương trình “trúng thưởng”, “quay số nhận quà”, “hỗ trợ từ chính phủ” nếu không có nguồn xác thực rõ ràng. Đây có thể là những “cái bẫy” lừa đảo đã khiến nhiều người mất trắng tài sản chỉ vì quá nhẹ dạ và tham lợi nhỏ.

- Không cài đặt ứng dụng lạ được gửi qua tin nhắn mạng xã hội vì rất nhiều trong số đó là mã độc ngụy trang, có khả năng thu thập dữ liệu cá nhân, định vị thiết bị, ghi lại thao tác gõ phím hoặc chiếm quyền kiểm soát điện thoại.

4. Ứng xử văn minh – tôn trọng pháp luật trên mạng

- Không đăng tải, chia sẻ tin giả, tin sai sự thật hoặc chưa được kiểm chứng. Trước khi chia sẻ bất kỳ thông tin nào, người dùng cần kiểm tra nguồn gốc, độ tin cậy và tính chính xác của nội dung.

- Không bình luận tiêu cực, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác tránh nguy cơ bị khởi kiện dân sự hoặc xử phạt theo quy định pháp luật về hành vi vu khống, làm nhục người khác.

- Không tương tác với các nội dung phản động, khiêu dâm, bạo lực, độc hại. Hãy chủ động “nói không” với những gì trái thuần phong mỹ tục, vi phạm đạo đức và pháp luật.

- Kịp thời báo cáo nội dung xấu độc đến cơ quan chức năng hoặc nền tảng mạng. Đây là hành động thể hiện tinh thần trách nhiệm với xã hội.