Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước và chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh về đẩy mạnh giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, thời gian qua, Công an tỉnh Lạng Sơn, nòng cốt là Phòng An ninh nội địa, đã chủ động tham mưu nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn trong công tác di dời mồ mả. Qua đó góp phần giữ vững ổn định an ninh, trật tự, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân và đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh.
Theo kết quả rà soát, trên địa bàn tỉnh hiện có 6.639 ngôi mộ nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng của 95 dự án. Đến nay, các địa phương đã tổ chức di dời được 5.600 ngôi mộ, còn 1.039 ngôi mộ chưa được di dời, chủ yếu thuộc các dự án trọng điểm có yêu cầu tiến độ cấp bách.
Công tác di dời mồ mả luôn là một trong những nội dung khó khăn, nhạy cảm trong quá trình giải phóng mặt bằng bởi không chỉ liên quan đến quyền lợi vật chất mà còn gắn với phong tục, tập quán, tín ngưỡng và đời sống tinh thần của người dân. Đối với tỉnh Lạng Sơn, nơi trên 85% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, mỗi dân tộc có những phong tục riêng về an táng, cải táng, lựa chọn ngày giờ, vị trí an táng và thực hiện các nghi lễ truyền thống. Nhiều gia đình quan niệm việc di chuyển phần mộ phải có sự thống nhất của cả dòng họ và được thực hiện đúng phong tục. Chính vì vậy, công tác tuyên truyền, vận động luôn đòi hỏi sự kiên trì, khéo léo, tôn trọng bản sắc văn hóa của từng cộng đồng dân cư.
Phòng An ninh nội địa phối hợp khảo sát địa điểm khu nghĩa trang phục vụ công tác di dời mồ mả tại dự án Khu công nghiệp VSIP Lạng Sơn
Thực tiễn cho thấy, nhiều dự án sau khi đã hoàn thành việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ vẫn chưa thể bàn giao mặt bằng sạch do còn một số ít phần mộ chưa được di dời. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc thi công các hạng mục hạ tầng kỹ thuật như giao thông, cấp điện, cấp thoát nước, viễn thông, san nền..., kéo theo tiến độ triển khai dự án bị chậm, làm tăng chi phí đầu tư và ảnh hưởng đến môi trường thu hút đầu tư của tỉnh.
Điển hình như Dự án Khu công nghiệp VSIP Lạng Sơn, mặc dù phần lớn diện tích giai đoạn I đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, song vẫn còn 7 ngôi mộ chưa được di dời, ảnh hưởng đến việc hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, thu hút các nhà đầu tư thứ cấp và tiến độ đưa khu công nghiệp vào khai thác, sử dụng.
Nhận diện rõ những khó khăn, vướng mắc nêu trên, Phòng An ninh nội địa đã chủ động tham mưu lãnh đạo Công an tỉnh báo cáo, đề xuất Tỉnh ủy, UBND tỉnh nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ các "điểm nghẽn" trong công tác di dời mồ mả. Bên cạnh nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự trong quá trình triển khai công tác giải phóng mặt bằng, đơn vị đã phối hợp với các sở, ngành, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan rà soát thực trạng, đánh giá nguyên nhân phát sinh khó khăn, nắm chắc tình hình dư luận xã hội, tâm tư, nguyện vọng của người dân; chủ động dự báo các nguy cơ phát sinh khiếu kiện, tranh chấp hoặc các vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự để kịp thời tham mưu giải pháp phù hợp.
Trên cơ sở đó, Phòng An ninh nội địa đã tham mưu nhiều giải pháp đồng bộ như phối hợp rà soát, đề xuất hoàn thiện quy hoạch nghĩa trang tập trung; tham gia đề xuất cơ chế hỗ trợ di dời mồ mả phù hợp với điều kiện thực tế; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, người có uy tín, trưởng họ, chức sắc, chức việc tôn giáo trong công tác tuyên truyền, vận động; đồng thời xây dựng các phương án bảo đảm an ninh, trật tự phù hợp với từng địa bàn, từng dự án, góp phần tạo sự đồng thuận trong Nhân dân và bảo đảm việc triển khai các biện pháp theo đúng quy định của pháp luật.
Điểm nổi bật trong công tác tham mưu của lực lượng An ninh nội địa là chủ động nắm tình hình ngay từ cơ sở, kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc và các yếu tố có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự để tham mưu cấp có thẩm quyền giải quyết từ sớm, từ xa. Mọi phương án đều được nghiên cứu trên cơ sở bám sát thực tiễn địa bàn, tôn trọng phong tục, tập quán của đồng bào các dân tộc, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội với quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.
Việc chủ động tham mưu giải quyết những khó khăn trong công tác di dời mồ mả không chỉ góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm mà còn hạn chế nguy cơ phát sinh khiếu kiện phức tạp, không để các đối tượng xấu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng để kích động, gây mất an ninh, trật tự. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của lực lượng An ninh nội địa trong công tác bảo đảm an ninh phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.
Trong thời gian tới, cùng với việc tỉnh Lạng Sơn tiếp tục triển khai nhiều dự án trọng điểm, công tác giải phóng mặt bằng nói chung và di dời mồ mả nói riêng sẽ còn nhiều khó khăn. Với vai trò tham mưu trong lĩnh vực an ninh nội địa, Phòng An ninh nội địa Công an tỉnh sẽ tiếp tục chủ động phối hợp với các sở, ngành, địa phương nắm chắc tình hình, kịp thời tham mưu các giải pháp phù hợp, góp phần giữ vững ổn định an ninh, trật tự, tạo điều kiện thuận lợi để các dự án được triển khai đúng tiến độ, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Lý Thị Hồng Thúy
Phòng An ninh nội địa