Luật Phòng, chống ma túy số 120/2025/QH15 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, bổ sung nhiều quy định mới nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống ma túy, trong đó có những nội dung liên quan trực tiếp đến trách nhiệm, thẩm quyền của Công an cấp xã trong quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, cai nghiện và quản lý sau cai nghiện ma túy. Phòng Cảnh sát ĐTTP về ma tuý tuyên truyền một số nội dung đáng chú ý để cán bộ và Nhân dân nắm, thực hiện Bổ sung quy định về giám sát điện tử.
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 là quy định về giám sát điện tử tại Điều 12.
Theo đó, Trưởng Công an cấp xã có thẩm quyền quyết định áp dụng giám sát điện tử đối với người cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng; người điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế và người bị quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định.
Người bị giám sát điện tử có trách nhiệm chấp hành các yêu cầu trong quá trình giám sát; không được tự ý tháo, phá hủy hoặc làm hư hỏng thiết bị và phải báo ngay cho Công an cấp xã khi thiết bị có vấn đề. Trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Quy định này góp phần tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, hỗ trợ công tác theo dõi, quản lý người thuộc diện quản lý, đồng thời nâng cao hiệu quả phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy ngay từ địa bàn cơ sở.
Tăng trách nhiệm của Công an cấp xã trong quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy
Điều 23 và Điều 24 của Luật quy định cụ thể trách nhiệm, thẩm quyền trong quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy.
Theo đó, Trưởng Công an cấp xã tiếp nhận kết quả xét nghiệm dương tính với chất ma túy; quyết định và tổ chức quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy theo quy định. Nội dung quản lý gồm quản lý về cư trú; triệu tập; thực hiện xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể; áp dụng các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn hành vi gây mất an ninh, trật tự và các biện pháp khác theo quy định của pháp luật.
Đối với trường hợp người đang trong thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy bị tạm giữ, tạm giam, khoản 7 Điều 24 quy định Trưởng Công an cấp xã có thẩm quyền quyết định tạm đình chỉ việc quản lý; căn cứ thời hạn tạm giữ, tạm giam để quyết định dừng hoặc tiếp tục quản lý sau khi người đó được trả tự do.
Việc quy định cụ thể thẩm quyền của Công an cấp xã tạo điều kiện để lực lượng trực tiếp bám địa bàn chủ động phát hiện, xác minh và thực hiện các biện pháp quản lý kịp thời, góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa vi phạm pháp luật về ma túy từ cơ sở.
Quản lý chặt chẽ người không có nơi cư trú ổn định
Luật năm 2025 cũng bổ sung quy định nhằm tăng cường quản lý đối với người sử dụng trái phép chất ma túy không có nơi cư trú ổn định.
Theo khoản 6 Điều 24, đối với người sử dụng trái phép chất ma túy không có nơi cư trú ổn định, sau khi được xác định tình trạng nghiện ma túy và có kết quả xác định không nghiện ma túy, Ủy ban nhân dân cấp xã và Trưởng Công an cấp xã nơi phát hiện có trách nhiệm phối hợp thực hiện việc quản lý theo quy định; đồng thời phối hợp với địa phương nơi người đó cư trú để bảo đảm việc quản lý được thực hiện liên tục.
Quy định này góp phần khắc phục những khó khăn phát sinh trong thực tế khi người thuộc diện quản lý thường xuyên thay đổi địa bàn, hạn chế tình trạng bỏ sót hoặc gián đoạn quá trình quản lý.
Người sử dụng trái phép chất ma túy phải thực hiện quy định khi thay đổi nơi ở
Khoản 4 Điều 25 quy định người sử dụng trái phép chất ma túy thuộc diện quản lý phải báo cáo Công an cấp xã khi vắng mặt tại nơi cư trú; thông báo trước khi chuyển đến nơi ở mới và trình diện Công an cấp xã nơi đến trong thời hạn 24 giờ theo quy định.
Đây là cơ sở để Công an cấp xã nơi đi và nơi đến phối hợp, trao đổi thông tin, bảo đảm việc quản lý được thực hiện liên tục khi người thuộc diện quản lý thay đổi nơi ở.
Do đó, người thuộc diện quản lý và gia đình cần chủ động tìm hiểu, chấp hành đầy đủ các quy định, đồng thời phối hợp với lực lượng Công an trong quá trình quản lý, phòng ngừa nguy cơ tái sử dụng trái phép chất ma túy và các hành vi vi phạm pháp luật.
Bảo đảm quản lý trong thời gian lập hồ sơ đề nghị cai nghiện bắt buộc
Khoản 1 Điều 37 Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 quy định Công an cấp xã có thẩm quyền giao người trong thời gian lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc cho cơ sở cai nghiện ma túy công lập hoặc trường giáo dưỡng gần nhất để quản lý theo quy định.
Quy định này góp phần bảo đảm quá trình quản lý được thực hiện liên tục trong thời gian hoàn thiện hồ sơ, hạn chế nguy cơ người thuộc diện lập hồ sơ bỏ đi khỏi địa phương hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời bảo đảm các điều kiện để cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định.
Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 đã có nhiều quy định mới gắn trách nhiệm của lực lượng Công an cấp xã với công tác quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, cai nghiện và quản lý sau cai nghiện ngay tại địa bàn cơ sở.
Phòng Cảnh sát ĐTTP về ma tuý người dân chủ động tìm hiểu các quy định của pháp luật về phòng, chống ma túy; nâng cao ý thức phòng ngừa, tuyệt đối không sử dụng, tổ chức sử dụng, tàng trữ, mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy; quan tâm quản lý, giáo dục thành viên trong gia đình, nhất là thanh thiếu niên. Khi phát hiện người có biểu hiện sử dụng trái phép chất ma túy hoặc các hành vi vi phạm pháp luật về ma túy, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để xác minh, xử lý theo quy định, góp phần xây dựng địa bàn an toàn, lành mạnh, không có tệ nạn ma túy.
Phòng Cảnh sát ĐTTP về ma tuý