Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh hội nhập quốc tế, bước vào kỷ nguyên phát triển mới và tăng tốc chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa dữ liệu và triển khai hộ chiếu điện tử là một trong những bước tiến góp phần hiện đại hóa phương thức quản lý, kiểm soát xuất nhập cảnh, thể hiện nỗ lực cải cách thủ tục hành chính mạnh mẽ của Nhà nước, tạo thuận lợi hơn cho công dân khi đi lại quốc tế.
Hiện nay, hộ chiếu gắn chíp điện tử và hộ chiếu không gắn chíp điện tử được triển khai song song và có giá trị pháp lý như nhau. Tuy nhiên, trong quá trình tiếp nhận, giải quyết các thủ tục cấp giấy tờ xuất nhập cảnh, một trong nhiều câu hỏi phổ biến của công dân mà cơ quan quản lý xuất nhập cảnh thường gặp là: Có được tự chọn loại hộ chiếu khi làm thủ tục không? Hộ chiếu không gắn chíp còn hạn có cần đổi ngay sang hộ chiếu gắn chíp không? Loại nào ưu việt hơn? Để giúp công dân chủ động hơn trong việc lựa chọn loại giấy tờ phù hợp khi xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Lạng Sơn hướng dẫn và lưu ý một số nội dung để phân biệt 02 loại hộ chiếu dưới đây.
Ảnh: Cán bộ Phòng Quản lý xuất nhập cảnh hướng dẫn công dân chọn loại hộ chiếu phù hợp
Điểm giống nhau:
Theo quy định của Luật xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam năm 2019 (sửa đổi bổ sung các năm 2023, 2025): “Hộ chiếu là giấy tờ thuộc quyền sở hữu của Nhà nước, do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp cho công dân Việt Nam sử dụng để xuất cảnh, nhập cảnh, chứng minh quốc tịch và nhân thân”. Hộ chiếu phổ thông gắn chíp điện tử (triển khai từ ngày 01/3/2023) và hộ chiếu phổ thông không gắn chíp điện tử (mẫu mới triển khai từ ngày 01/7/2022) đều có giá trị pháp lý tương đương nhau dùng để xuất nhập cảnh, cơ bản giống về kích thước, màu sắc, số trang, công nghệ in hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo an, chống nguy cơ làm giả hộ chiếu; có thời hạn 10 năm đối với người từ đủ 14 tuổi trở lên và 05 năm đối với trẻ em dưới 14 tuổi.
Điểm khác nhau:
Tiêu chí phân biệt
Hộ chiếu phổ thông gắn chíp điện tử
Hộ chiếu phổ thông không gắn chíp điện tử
Nhận diện bìa
Ở mặt ngoài bìa trước (phía cạnh dưới) của hộ chiếu có in thêm biểu tượng chíp điện tử màu vàng, có tích hợp chíp ở phía dưới của mặt sau bìa hộ chiếu
Bìa hộ chiếu thiết kế theo mẫu truyền thống, ở mặt trước không có biểu tượng chíp điện tử, không tích hợp chíp
Dữ liệu
Tích hợp một chíp điện tử thông minh lưu trữ toàn bộ thông tin cá nhân đã được mã hóa cùng dữ liệu sinh trắc học của công dân (bao gồm ảnh chân dung, vân tay…)
Chỉ lưu trữ thông tin cơ bản in trực tiếp trên trang có thông tin cá nhân, ảnh chân dung
Độ bảo mật
Áp dụng công nghệ mã hóa tiên tiến theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO). Tính bảo an rất cao, chống nguy cơ bị giả mạo dữ liệu hoặc đánh cắp thông tin cá nhân
Độ bảo mật dừng ở mức chuẩn giấy tờ thông thường, không tích hợp dữ liệu sinh trắc học điện tử
Đối tượng áp dụng
Được cấp cho công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên
Được cấp cho mọi công dân Việt Nam
Thời gian làm thủ tục
Nhanh chóng qua các cổng kiểm soát tự động (Autogate) tại các sân bay trong và ngoài nước, giảm thiểu tối đa thời gian phải xếp hàng chờ đợi
Phải thực hiện kiểm tra và đối soát hồ sơ thủ công trực tiếp với cán bộ kiểm soát tại cửa khẩu; có thể qua Autogate nếu đăng ký
Ký hiệu số hộ chiếu
Thường bắt đầu bằng chữ E
Thường bắt đầu bằng chữ P, B, C, K…
Ảnh: Phân biệt hộ chiếu gắn chíp và hộ chiếu không gắn chíp
Ưu điểm, lợi ích ưu việt khi sử dụng hộ chiếu gắn chíp điện tử:
- Về mặt an ninh: Dữ liệu sinh trắc học được mã hóa nghiêm ngặt trong chíp điện tử, bảo vệ thông tin cá nhân an toàn trước các nguy cơ tội phạm công nghệ cao, bảo đảm không thể sao chép, đánh cắp dữ liệu.
- Về tốc độ xử lý thủ tục vượt trội: Công dân sử dụng hộ chiếu gắn chíp được sử dụng cổng kiểm soát xuất nhập cảnh tự động tại một số cửa khẩu biên giới trong và ngoài nước, không phải đăng ký, đối soát thủ công, thủ tục nhanh chóng, hiện đại không mất nhiều thời gian xếp hàng chờ đợi.
- Được ưu tiên khi xét duyệt hồ sơ xin cấp thị thực: Do tính bảo mật và độ tin cậy cao của loại hộ chiếu chíp, cơ quan chức năng nước ngoài không mất thêm các bước xác định tính xác thực hộ chiếu. Hiện nay trên thế giới có hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ sử dụng hộ chiếu gắn chíp điện tử vì lưu trữ được nhiều thông tin theo một định dạng thống nhất.
Hộ chiếu phổ thông không gắn chip điện tử và hộ chiếu phổ thông gắn chip điện tử được sử dụng song hành, đều là giấy tờ hợp pháp giúp công dân Việt Nam thực hiện quyền xuất cảnh, nhập cảnh. Việc nắm rõ những điểm khác biệt cùng tiện ích vượt trội của từng loại hộ chiếu sẽ giúp công dân chủ động hơn trong mọi hành trình di chuyển quốc tế. Khi nộp hồ sơ, công dân từ đủ 14 tuổi trở lên có quyền tùy chọn đăng ký cấp hộ chiếu có gắn chíp hoặc Hộ chiếu không gắn chíp theo nhu cầu cá nhân. Hộ chiếu không gắn chíp còn hạn được cấp trước đây vẫn có giá trị sử dụng bình thường cho đến khi hết thời hạn ghi trên sổ mà không bắt buộc đổi ngay sang hộ chiếu gắn chíp. Tuy nhiên, Nhà nước khuyến khích công dân sử dụng hộ chiếu gắn chip vì tính an toàn, hiện đại và tiện ích vượt trội./.
Thùy Dương - Phòng Quản lý xuất nhập cảnh