Thời gian qua, livestream bán hàng đã trở thành phương thức kinh doanh phổ biến, giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân tiếp cận khách hàng nhanh chóng. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, không ít trường hợp lợi dụng hình thức này để quảng cáo sai sự thật, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, gian lận thương mại, trốn thuế và thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Theo quy định mới, người thực hiện livestream bán hàng phải xác thực danh tính theo quy định; chỉ hợp tác với các tổ chức, cá nhân kinh doanh đã cung cấp đầy đủ thông tin theo pháp luật; không được quảng cáo sai sự thật hoặc cung cấp thông tin gây nhầm lẫn về công dụng, chất lượng, xuất xứ, giá bán và các nội dung khác liên quan đến hàng hóa, dịch vụ. Đồng thời, người livestream phải tuân thủ quy chế hoạt động của nền tảng thương mại điện tử nơi thực hiện phát trực tiếp.

Đối với các nền tảng thương mại điện tử có chức năng livestream bán hàng, pháp luật quy định phải xác thực người bán thông qua hệ thống định danh điện tử quốc gia; lưu trữ dữ liệu phục vụ công tác quản lý; giám sát hoạt động phát trực tiếp; phối hợp với cơ quan chức năng trong việc xác minh, xử lý vi phạm, đồng thời kịp thời ngăn chặn, gỡ bỏ các nội dung vi phạm pháp luật. Đây là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế tình trạng sử dụng tài khoản ảo để kinh doanh trái phép, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trên môi trường số.

Bên cạnh đó, pháp luật về quảng cáo cũng quy định rõ trách nhiệm của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo, bao gồm cả người có ảnh hưởng trên mạng xã hội. Mọi tổ chức, cá nhân khi giới thiệu sản phẩm phải chịu trách nhiệm về nội dung quảng cáo; không được quảng cáo sai sự thật, quảng cáo vượt quá công dụng đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận hoặc giới thiệu sản phẩm khi chưa có căn cứ kiểm chứng.

Thực tế thời gian qua, lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện, xử lý nhiều vụ việc liên quan đến quảng cáo sai sự thật, kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và lừa dối người tiêu dùng trên không gian mạng. Qua đó cho thấy mọi tổ chức, cá nhân đều bình đẳng trước pháp luật; việc có nhiều người theo dõi hay sức ảnh hưởng trên mạng xã hội không làm phát sinh quyền miễn trừ trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi vi phạm.

Để hoạt động thương mại điện tử phát triển lành mạnh, các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân cần chủ động chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật; bảo đảm hàng hóa có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đáp ứng các điều kiện về chất lượng; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thuế, hóa đơn, chứng từ và cung cấp thông tin trung thực đến người tiêu dùng. Người có ảnh hưởng trên mạng xã hội cần thận trọng trong việc quảng bá sản phẩm, kiểm chứng đầy đủ thông tin trước khi giới thiệu, tránh tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật hoặc xâm phạm quyền lợi của người tiêu dùng.

Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Lạng Sơn khuyến cáo các tổ chức, cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và người thực hiện livestream bán hàng cần chủ động tìm hiểu, chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về thương mại điện tử, quảng cáo, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nghĩa vụ về thuế. Chỉ kinh doanh hàng hóa có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; cung cấp thông tin trung thực, chính xác về chất lượng, công dụng, giá bán và các điều kiện giao dịch; không quảng cáo sai sự thật, thổi phồng công dụng của sản phẩm hoặc lợi dụng sức ảnh hưởng trên mạng xã hội để tiếp tay cho hoạt động kinh doanh hàng giả, hàng cấm, hàng không rõ nguồn gốc. Người tiêu dùng cần lựa chọn mua hàng trên các gian hàng, tài khoản đã được xác thực; kiểm tra kỹ thông tin về người bán, hàng hóa và lưu giữ chứng từ giao dịch để bảo vệ quyền lợi của mình. Khi phát hiện các hành vi có dấu hiệu lừa đảo, gian lận thương mại hoặc vi phạm pháp luật trên không gian mạng, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an hoặc cơ quan chức năng nơi gần nhất để được tiếp nhận, xử lý theo quy định.

Việc thực hiện nghiêm các quy định mới sẽ góp phần xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch, an toàn, cạnh tranh lành mạnh; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, doanh nghiệp kinh doanh chân chính, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan chức năng kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng không gian mạng để gian lận thương mại, lừa đảo, kinh doanh hàng giả, hàng cấm và các hành vi vi phạm pháp luật khác.