Thời gian gần đây, tình trạng cài đặt, sử dụng phần mềm không có bản quyền như Windows, Microsoft Office để thu tiền dịch vụ vẫn diễn ra tại một số cơ sở kinh doanh, sửa chữa máy tính. Đây là hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Theo thống kê đến cuối tháng 5/2026, các cơ quan chức năng trên cả nước đã phát hiện, xử lý hơn 1.400 vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó, gần 1.200 vụ bị xử phạt vi phạm hành chính, hàng chục vụ bị khởi tố hình sự; tổng số tiền xử phạt gần 13 tỷ đồng, giá trị hàng hóa vi phạm khoảng 36 tỷ đồng.
Tại Lạng Sơn, theo số liệu của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn trong đợt cao điểm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ từ ngày 07/5 đến 30/5/2026, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 42 vụ vi phạm, tăng 281% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng số tiền xử lý vi phạm đạt 615 triệu đồng, tăng 348% so với cùng kỳ năm trước.
Ảnh: Hình ảnh minh họa về sử dụng phần mềm máy tính không có bản quyền
Theo quy định của Bộ luật Hình sự, hành vi sao chép, cài đặt hoặc phân phối phần mềm không có bản quyền nhằm mục đích thương mại, thu lợi bất chính có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân vi phạm có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc bị phạt tù đến 3 năm.
Đối với các trường hợp chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm vẫn có thể bị xử phạt hành chính. Mức phạt đối với cá nhân có thể lên đến 50 triệu đồng; đối với tổ chức, mức phạt có thể gấp đôi theo quy định hiện hành.
Ngoài hình thức xử phạt chính, cá nhân, tổ chức vi phạm còn có thể bị buộc gỡ bỏ các bản sao phần mềm vi phạm, nộp lại khoản lợi bất hợp pháp thu được, bồi thường thiệt hại cho chủ sở hữu quyền tác giả và thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả khác theo quy định của pháp luật.
Công an tỉnh Lạng Sơn khuyến cáo các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và người dân tuyệt đối không cài đặt, sử dụng hoặc kinh doanh phần mềm không có bản quyền. Việc sử dụng phần mềm hợp pháp không chỉ bảo đảm quyền lợi của người sử dụng mà còn góp phần xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh và tuân thủ pháp luật.
Khi phát hiện các hành vi có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực phần mềm, người dân có thể thông báo đến cơ quan Công an nơi gần nhất hoặc Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Lạng Sơn để được hướng dẫn, xử lý theo quy định.
Hoàng Lan
Phòng ANM và PCTP sử dụng CNC