Hiện nay, cùng với nhu cầu truy cập Internet ngày càng cao, nhiều người có xu hướng cài đặt các ứng dụng tìm kiếm hoặc chia sẻ Wi-Fi miễn phí (wifi free) trên các thiết bị di động để có thể kết nối mạng tại các địa điểm công cộng như quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, trung tâm thương mại… Nhiều ứng dụng cung cấp Wi-Fi miễn phí hoạt động dựa trên cơ chế “chia sẻ cộng đồng”. Cụ thể, khi người dùng cài đặt ứng dụng, phần mềm sẽ yêu cầu quyền truy cập vào hệ thống kết nối mạng của thiết bị. Sau đó, ứng dụng tự động thu thập các thông tin về mạng Wi-Fi mà người dùng đã từng kết nối, bao gồm tên mạng (SSID) và mật khẩu lưu trên thiết bị. Các dữ liệu này sau đó được gửi về máy chủ của ứng dụng và chia sẻ cho cộng đồng người dùng khác. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ các mạng Wi-Fi mà người dùng đã từng kết nối – bao gồm Wi-Fi tại nhà riêng, cơ quan, quán quen hoặc các địa điểm cá nhân – có thể bị đưa lên hệ thống và trở thành mạng Wi-Fi “công cộng” cho những người sử dụng ứng dụng đó.
Tuy nhiên, việc sử dụng các ứng dụng này tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thông tin, thậm chí có thể tạo điều kiện để các đối tượng xấu thu thập dữ liệu cá nhân, đánh cắp tài khoản hoặc bị cài mã độc tấn công thiết bị của người dùng.
Nguy cơ từ cơ chế chia sẻ mật khẩu Wi-Fi của các ứng dụng
Việc này tiềm ẩn nhiều rủi ro về an ninh thông tin. Khi mật khẩu Wi-Fi bị chia sẻ rộng rãi, các đối tượng xấu có thể truy cập vào mạng nội bộ của gia đình hoặc cơ quan mà không được phép. Từ đó, chúng có thể thực hiện nhiều hành vi xâm nhập như theo dõi lưu lượng truy cập mạng, tìm cách tấn công vào các thiết bị đang kết nối trong cùng hệ thống mạng, hoặc khai thác các lỗ hổng bảo mật để đánh cắp dữ liệu.
Khuyến cáo để bảo vệ thiết bị và dữ liệu cá nhân
Để hạn chế nguy cơ mất an toàn thông tin khi sử dụng các ứng dụng Wi-Fi miễn phí, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an tỉnh Lạng Sơn khuyến cáo người dân:
-
Không cài đặt các ứng dụng bẻ khóa hoặc chia sẻ mật khẩu Wi-Fi không rõ nguồn gốc.
-
Chỉ cài đặt ứng dụng từ các nhà phát triển uy tín trên các kho ứng dụng chính thống.
-
Kiểm tra và hạn chế cấp quyền truy cập không cần thiết cho ứng dụng trên điện thoại.
-
Không kết nối với các mạng Wi-Fi công cộng không rõ nguồn gốc hoặc có dấu hiệu bất thường.
-
Không thực hiện các giao dịch quan trọng như đăng nhập Internet Banking, thanh toán trực tuyến khi đang sử dụng Wi-Fi công cộng.
-
Thường xuyên cập nhật hệ điều hành, phần mềm bảo mật và định kỳ thay đổi mật khẩu Wi-Fi gia đình, cơ quan.
-
Tắt chức năng tự động kết nối Wi-Fi để tránh việc thiết bị tự động kết nối với các mạng không an toàn.
Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng gia tăng với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác và sử dụng Internet một cách an toàn. Chủ động bảo vệ thiết bị điện tử và dữ liệu cá nhân không chỉ giúp tránh thiệt hại về tài sản mà còn góp phần giữ gìn an ninh, trật tự trên không gian mạng.
Nguyễn Thị Phương Anh
Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao