Ngày 29/6/2024 Quốc hội đã ban hành Luật số 42/2024/QH15 về Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; ngày 15/11/2024 Bộ Công an ban hành Thông tư số 75/2024/TT-BCA, quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2025. Theo các văn bản này, khái niệm và danh mục vũ khí quân dụng đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng mở rộng về danh mục vũ khí quân dụng, cụ thể: đã bổ sung các loại súng nén hơi, súng nén khí…; linh kiện súng quân dụng, linh kiện súng bắn đạn ghém, súng nén hơi, súng nén khí và đạn sử dụng cho các loại súng này… cũng được quy định là vũ khí quân dụng.
Từ đầu năm 2025 đến nay, tình hình tội phạm chế tạo, tàng trữ vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn có những diễn biến phức tạp. Cơ quan An ninh điều tra đã tiếp nhận, xử lý 05 nguồn tin về tội phạm liên quan đến vũ khí quân dụng (tăng 100% nguồn tin so với cùng kỳ năm 2024), trong đó đã ra Quyết định khởi tố 02 vụ án, 03 bị can về tội Tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng (vật chứng thu giữ là súng tự chế, súng nén hơi); hiện đang điều tra, xác minh 03 nguồn tin, trong đó 02 nguồn tin có dấu hiệu tội phạm Tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng (vật chứng thu giữ là súng nén hơn và súng thể thao có linh kiện của vũ khí quân dụng); 01 nguồn tin có dấu hiệu tội phạm Chiếm đoạt vũ khí quân dụng (vật chứng thu giữ là súng tiểu liên AK cấp 5 đã hoán cải, là vũ khí quân dụng được trang bị cho các trường THPT để phục vụ môn học Giáo dục Quốc phòng và An ninh).
Vật chứng thu giữ trong vụ việc tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng xảy ra tại huyện Đình Lập, tỉnh Lạng Sơn
Thực trạng trên cho thấy hiện nay số lượng vũ khí là súng tự chế, súng nén khí, súng nén hơi, súng thể thao… do Nhân dân tự lưu giữ để phục vụ mục đích cá nhân vẫn còn nhiều. Bên cạnh đó đa số người dân chưa nhận thức được các loại súng này là vũ khí quân dụng và việc tàng trữ, sử dụng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Ngoài ra, quá trình xác minh vụ việc Chiếm đoạt vũ khí quân dụng, Cơ quan An ninh điều tra nhận thấy việc quản lý súng tiểu liên AK đã được hoán cải của một số nhà trường còn lỏng lẻo; số học sinh liên quan trong vụ việc chưa nhận thức được hết tính chất, mức độ nghiêm trọng do hành vi vi phạm của mình gây ra.
Trước tình hình trên, nhằm nâng cao nhận thức của quần chúng nhân dân trên địa bàn tỉnh về các quy định mới của pháp luật liên quan đến vũ khí quân dụng và hình phạt nghiêm khắc của pháp luật đối với loại tội phạm này…; từ đó hạn chế tối đa sự gia tăng của tội phạm, góp phần kiềm chế và kéo giảm số vụ phạm tội về trật tự xã hội trên địa bàn toàn tỉnh, lực lượng Công an xã, phường, thị trấn cần phối hợp với các khu dân cư tập trung tuyên truyền cho quần chúng nhân dân trên địa bàn về các quy định mới của pháp luật liên quan đến vũ khí quân dụng; tuyên truyền về hậu quả, hình phạt nghiêm khắc của pháp luật theo Điều 304 Bộ Luật hình sự đối với các hành vi sai phạm liên quan đến vũ khí quân dụng; từ đó góp phần nâng cao nhận thức, vận động Nhân dân chấp hành nghiêm các quy định về quản lý, sử dụng vũ khí quân dụng. Đồng thời tăng cường tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân tự nguyện giao nộp, tích cực tham gia phát hiện, tố giác các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí quân dụng. Bên cạnh đó, các trường THPT trên địa bàn tỉnh cần tăng cường công tác quản lý đối với súng tiểu liên AK đã được hoán cải để phục vụ mục đích giảng dạy bộ môn Giáo dục quốc phòng – an ninh trong nhà trường, tuyên truyền đến học sinh nhà trường và Nhân dân về các quy định của Luật liên quan đến các hành vi sai phạm, tránh vụ việc tương tự xảy ra trên địa bàn.
Ngọc Diệp
Phòng An ninh điều tra