Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực và trong nước tiếp tục có nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp, yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia ngày càng đặt ra ở phạm vi rộng hơn, toàn diện hơn. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tiếp tục thể hiện sự phát triển về tư duy, nhận thức đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, trong đó vấn đề bảo vệ an ninh chế độ, an ninh cầm quyền được đặt trong tổng thể nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, giữ vững ổn định chính trị và tạo môi trường hòa bình, an toàn để phát triển đất nước. Quan điểm này cho thấy yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia không chỉ được nhìn nhận từ các nguy cơ truyền thống, mà còn gắn chặt với khả năng bảo đảm sự ổn định, vững mạnh của hệ thống chính trị, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước và niềm tin của Nhân dân.

Từ yêu cầu thực tiễn đến sự phát triển trong tư duy bảo vệ an ninh quốc gia Thực tiễn những năm qua cho thấy môi trường an ninh quốc tế có nhiều yếu tố biến động khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước, xung đột khu vực, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao, nguy cơ mất an toàn dữ liệu, thông tin sai lệch trên không gian mạng và những tác động của thiên tai, dịch bệnh đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác bảo vệ an ninh quốc gia.

Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ vừa tạo ra thời cơ phát triển, vừa làm xuất hiện những thách thức mới. Không gian mạng ngày càng trở thành môi trường quan trọng của đời sống xã hội; thông tin thật, giả đan xen; công nghệ trí tuệ nhân tạo có thể bị lợi dụng để tạo lập, phát tán nội dung xuyên tạc, giả mạo, tác động đến nhận thức xã hội. Trong nước, nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; kiểm soát quyền lực; xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín tiếp tục có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những yếu tố đó cho thấy bảo vệ an ninh chế độ phải được đặt trong mối quan hệ tổng thể với bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững khối đại đoàn kết toàn dân tộc và bảo đảm môi trường ổn định để phát triển kinh tế - xã hội.

An ninh chế độ không tách rời các nội dung khác của an ninh quốc gia như an ninh chính trị nội bộ, an ninh con người, an ninh kinh tế, an ninh mạng và các thách thức an ninh phi truyền thống. Các lĩnh vực có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại, đòi hỏi phải được nhận diện và xử lý một cách tổng thể, đồng bộ. Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh là nền tảng Trước hết, bảo vệ an ninh chế độ phải bắt đầu từ việc giữ vững sự đoàn kết, thống nhất và nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng.

Thực tiễn cách mạng Việt Nam cho thấy sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố có ý nghĩa quyết định đối với những thành tựu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Do đó, tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh có ý nghĩa nền tảng đối với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia. Trong đó, công tác cán bộ giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Đội ngũ cán bộ, đảng viên phải thực sự gương mẫu về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, tinh thần trách nhiệm; gần dân, trọng dân, lắng nghe Nhân dân và phục vụ Nhân dân. Cùng với đó, cần tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; chủ động phòng ngừa những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và những nguy cơ ảnh hưởng đến sự đoàn kết, thống nhất trong nội bộ. Giữ vững bên trong chính là tạo ra sức mạnh nội sinh để đất nước chủ động ứng phó với những tác động từ bên ngoài. Khi hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và nhận được sự đồng thuận, tin tưởng của Nhân dân thì nền tảng bảo vệ an ninh quốc gia càng được củng cố.

Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước Trong điều kiện đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, phương thức lãnh đạo, quản lý cũng cần tiếp tục được đổi mới phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Đổi mới không đồng nghĩa với thay đổi những nguyên tắc nền tảng, mà là không ngừng hoàn thiện phương pháp lãnh đạo, nâng cao chất lượng hoạch định và tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu; đẩy mạnh cải cách hành chính và ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý xã hội. Việc tinh gọn tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và kiện toàn hệ thống chính trị đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị. Quá trình này phải gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực, bản lĩnh, trách nhiệm; bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước thông suốt, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

Hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Một trong những nền tảng quan trọng để bảo vệ an ninh chế độ là tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi là cơ sở để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và cá nhân; đồng thời tạo hành lang pháp lý để phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Trong quá trình hội nhập quốc tế và phát triển khoa học, công nghệ, nhiều vấn đề mới xuất hiện nhanh chóng, nhất là trên không gian mạng, lĩnh vực dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và giao dịch số. Vì vậy, việc thường xuyên rà soát, hoàn thiện chính sách, pháp luật, nâng cao năng lực thực thi pháp luật là yêu cầu cần thiết. Cùng với hoàn thiện pháp luật, cần nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật trong xã hội; phát huy trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức và cá nhân trong chấp hành pháp luật, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc và giữ gìn an ninh, trật tự.

Phát huy sức mạnh của công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế Trong bối cảnh các vấn đề an ninh ngày càng mang tính xuyên quốc gia, bảo vệ an ninh quốc gia không thể tách rời công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế. Việt Nam kiên trì đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng và hiệu quả. Việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định, mở rộng quan hệ hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế không chỉ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội mà còn tạo điều kiện thuận lợi để xử lý các vấn đề an ninh trên cơ sở đối thoại, hợp tác và tôn trọng luật pháp quốc tế. Đối với lực lượng Công an nhân dân, tăng cường hợp tác quốc tế về phòng, chống tội phạm, an ninh mạng, quản lý xuất nhập cảnh, bảo vệ dữ liệu và các lĩnh vực liên quan góp phần nâng cao năng lực chủ động phòng ngừa, phát hiện, xử lý các nguy cơ từ sớm, từ xa.

Phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân Luật Công an nhân dân xác định Công an nhân dân là lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và đấu tranh phòng, chống tội phạm. Trong bối cảnh mới, lực lượng Công an nhân dân phải tiếp tục chủ động nghiên cứu, đánh giá, dự báo tình hình; nâng cao chất lượng công tác tham mưu với Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền các cấp về những chủ trương, giải pháp bảo vệ an ninh quốc gia. Đồng thời, cần tiếp tục xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ pháp luật, khoa học, công nghệ và năng lực công tác của cán bộ, chiến sĩ.

Đối với lực lượng An ninh chính trị nội bộ, yêu cầu đặt ra là tiếp tục thực hiện tốt chức năng tham mưu, phối hợp bảo vệ an ninh chính trị nội bộ, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, góp phần giữ vững sự đoàn kết, thống nhất trong hệ thống chính trị và chủ động phòng ngừa những vấn đề có thể tác động đến an ninh quốc gia. Cùng với lực lượng chuyên trách, bảo vệ an ninh chế độ, an ninh cầm quyền là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn dân. Mỗi cơ quan, tổ chức, cán bộ, đảng viên và mỗi người dân đều có vai trò trong xây dựng môi trường chính trị - xã hội ổn định, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và bảo vệ lợi ích quốc gia.

Giữ vững ổn định để phát triển đất nước Bảo vệ an ninh chế độ, an ninh cầm quyền cần được nhìn nhận trong tổng thể nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ Tổ quốc và tạo môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước. Trong kỷ nguyên phát triển mới, nhiệm vụ này càng đòi hỏi sự chủ động, đồng bộ, gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng Đảng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền, phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, mở rộng đối ngoại và phát huy sức mạnh của Nhân dân. Với vai trò nòng cốt trong bảo vệ an ninh quốc gia, lực lượng Công an nhân dân cần tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao năng lực dự báo, chủ động tham mưu và tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao; đồng thời luôn dựa vào Nhân dân, vì Nhân dân phục vụ. Giữ vững ổn định chính trị, bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia chính là góp phần tạo nền tảng để đất nước phát triển nhanh, bền vững, nâng cao đời sống Nhân dân và thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới.

Thảo Linh

Phòng An ninh chính trị nội bộ