Việt Nam là một quốc gia đa tôn giáo. Bên cạnh những tôn giáo đã được Nhà nước công nhận và cấp đăng ký hoạt động, hiện còn trên 60 “hiện tượng tôn giáo mới” chưa được Nhà nước công nhận tư cách pháp nhân.

Về mặt tích cực, “hiện tượng tôn giáo mới” phần nào đáp ứng được nhu cầu tinh thần, bù đắp tâm lý và niềm tin trước những khó khăn trong cuộc sống của một bộ phận người dân. Tuy nhiên, ngoài một số ít “hiện tượng tôn giáo mới” chưa có ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội, phần lớn “hiện tượng tôn giáo mới” xuất hiện thời gian qua đều mang màu sắc chính trị, mê tín dị đoan; đã gieo nỗi bất hạnh, đau thương về vật chất, tinh thần, tính mạng và hạnh phúc cho nhiều gia đình; làm phương hại đến tính cố kết cộng đồng và khối đoàn kết dân tộc; một số bị các thế lực thù địch lợi dụng, kích động, gây bất ổn về an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội; trong đó phải kể đến hoạt động của “Hoàng Thiên Long”, “Dương Văn Mình”, “Hà Mòn”, “Chân không”, “Hội thánh Đức Chúa trời Mẹ”, “Pháp môn diệu âm”… Từ thực tiễn, có thể nhận diện “hiện tượng tôn giáo mới” dựa vào các đặc điểm sau:

- Về “giáo lý”, “giáo luật”: chủ yếu được chắp vá, pha tạp, cải biên, xuyên tạc từ các tôn giáo chính thống; có nhiều nội dung phản văn hóa, phản khoa học, như: người ốm không dùng thuốc chỉ cần cúng bái, dùng “nước thánh”, “thuốc Phật” để chữa bệnh; lợi dụng các tà thuyết về “ngày tận thế” hoặc gắn với các nhu cầu về sức khỏe để lôi kéo, mê hoặc, khống chế người tin theo.

- Về nghi lễ hành đạo: mang nặng yếu tố mê tín dị đoan, phản khoa học, trái với thuần phong mỹ tục của dân tộc; thậm chí suy đồi về đạo đức, nhân phẩm con người như: quan hệ tình dục tập thể hoặc với giáo chủ để "đắc đạo", hủy hoại tài sản, của cải, hủy hoại một phần cơ thể để sớm "siêu thoát" (“Chân không”).

- Mục đích hoạt động: Hầu hết đều có mục đích là phục vụ người đứng đầu và các đối tượng cốt cán thông qua thu lệ phí “quy y”, bán “bùa”, “kinh sách”, “thuốc chữa bệnh” (“Hội thánh Đức Chúa trời mẹ” bắt người tham gia phải nộp 10% thu nhập hàng tháng; “Hoàng Thiên Long” yêu cầu tín đồ phải mua kinh sách với giá từ 150.000 - 350.000 đồng…). Đáng chú ý, một số “hiện tượng tôn giáo mới” bị các thế lực thù địch móc nối, kích động tư tưởng ly khai tự trị, hoạt động chống chính quyền. Điển hình như “đạo Hà Mòn” kêu gọi người dân bỏ rẫy, bỏ vườn, không cho con cái học hành, tổ chức đám cưới không đăng ký kết hôn, không chấp hành lệnh khám tuyển nghĩa vụ quân sự...

- Phương thức hoạt động: Thường xuyên thay đổi địa điểm, tên “đạo” để dễ thích nghi, tránh sự phát hiện của chính quyền; núp bóng các hình thức kinh doanh để tiếp cận, tuyên truyền, phát triển “đạo”; lợi dụng các hoạt động từ thiện, nhân đạo để khuếch trương thanh thế; các sự kiện văn hoá, vấn đề mang tình thời sự (môi trường, thiên tai, dịch bệnh…), những địa bàn khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trình độ nhận thức còn thấp để lừa bịp, lôi kéo người tin theo.

- Về người đứng đầu: họ tự xưng là “đấng tiên tri”, “đấng cứu thế”, được trao nhiệm vụ giải thoát hoặc cứu vớt loài người. Bà Nguyễn Thị Điền giáo chủ “Hoàng Thiên Long” tự nhận là “Nữ thần giao liên”, có thể chữa khỏi bệnh hiểm nghèo bằng phương pháp tâm linh và uống “nước thánh”; giáo chủ Dương Văn Mình tự cho mình có khả năng nói chuyện được với thiên chúa, theo y cầu nguyện không làm cũng có ăn, không học cũng biết chữ, người già sẽ lột xác, ốm đau sẽ tự khỏi...

Công an tỉnh Lạng Sơn tuyên truyền, vận động người dân không tin theo “tà đạo”

Đảng và Nhà nước ta luôn tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người dân, đồng thời cũng nghiêm cấm các hành vi lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo xâm phạm an ninh, an toàn, đạo đức xã hội; xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng, tài sản của người khác. Do đó, mỗi người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác, không để trở thành nạn nhân của các “hiện tượng tôn giáo mới”; lên án và kịp thời thông báo cho chính quyền, lực lượng chức năng khi phát hiện hoạt động của các “hiện tượng tôn giáo mới” tại địa bàn./.

Ngọc Bích – Phòng An ninh nội địa