Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu cá nhân như họ tên, số điện thoại, địa chỉ, tài khoản mạng xã hội hay lịch sử giao dịch đang trở thành loại thông tin có giá trị cao. Tuy nhiên, việc thu thập, lưu trữ và sử dụng dữ liệu cá nhân thiếu kiểm soát tại một số cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và hộ kinh doanh đang tiềm ẩn nguy cơ lộ, lọt thông tin, tạo điều kiện cho các hành vi mua bán dữ liệu, lừa đảo và xâm phạm quyền riêng tư của người dân.

Qua công tác nắm tình hình, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Lạng Sơn đã phát hiện một cơ sở kinh doanh thời trang trên địa bàn phường Đông Kinh lưu trữ trái phép 4.240 thông tin dữ liệu cá nhân của khách hàng trên hệ thống quản lý bán hàng điện tử.

Các dữ liệu được lưu trữ bao gồm họ tên, số điện thoại, địa chỉ, lịch sử mua hàng và tài khoản mạng xã hội. Quá trình xác minh cho thấy, ngoài dữ liệu phát sinh trong hoạt động kinh doanh, chủ cơ sở còn thu thập thêm một lượng lớn thông tin khách hàng từ các nguồn trên mạng xã hội để phục vụ hoạt động bán hàng, chăm sóc khách hàng và tăng tương tác trực tuyến.

Đáng chú ý, việc thu thập, lưu trữ và sử dụng các dữ liệu này đều không có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu. Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Lạng Sơn đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với chủ cơ sở về hành vi thu thập, xử lý và sử dụng thông tin cá nhân của người khác khi chưa được sự đồng ý, với số tiền 7,5 triệu đồng.

Cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao làm việc với trường hợp vi phạm.

Vụ việc là lời cảnh báo đối với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cả người dân trong việc quản lý, khai thác, sử dụng dữ liệu cá nhân. Hiện nay, nhiều đơn vị đang lưu trữ lượng lớn thông tin khách hàng phục vụ hoạt động kinh doanh. Nếu không được quản lý chặt chẽ, các dữ liệu này có thể bị đánh cắp, mua bán hoặc sử dụng trái phép để phục vụ các hành vi lừa đảo, giả mạo danh tính, chiếm đoạt tài sản và nhiều mục đích vi phạm pháp luật khác.

Theo quy định của pháp luật, dữ liệu cá nhân được Nhà nước bảo vệ. Mọi hành vi thu thập, mua bán, trao đổi hoặc công khai trái phép dữ liệu cá nhân đều bị nghiêm cấm. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân hoặc tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Để phòng ngừa nguy cơ lộ, lọt dữ liệu cá nhân trên không gian mạng, Công an tỉnh Lạng Sơn khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác khi cung cấp thông tin cá nhân trên môi trường mạng; không chia sẻ dữ liệu cho các website, ứng dụng không rõ nguồn gốc; sử dụng mật khẩu mạnh, kích hoạt xác thực nhiều lớp cho các tài khoản cá nhân.

Bên cạnh đó, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần nâng cao nhận thức pháp luật cho người lao động trong quá trình quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu khách hàng; tuyệt đối không mua bán, trao đổi hoặc chia sẻ thông tin cá nhân trái quy định của pháp luật.

Bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của mỗi tổ chức, doanh nghiệp và từng người dân trong môi trường số hiện nay.

Trọng Trường

Phòng ANM & PCTP sử dụng Công nghệ cao