Thời gian qua, mặc dù các cơ quan chức năng thường xuyên tuyên truyền, cảnh báo và triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý, tình hình tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng vẫn diễn biến phức tạp, với nhiều phương thức, thủ đoạn. Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lạng Sơn cảnh báo một số thủ đoạn phổ biến, đồng thời khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, chủ động bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân.
Qua công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và điều tra các vụ án, từ năm 2025 đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã khởi tố 16 vụ, 49 bị can liên quan đến hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng và sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.
Các đối tượng trong một vụ án sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản do Công an tỉnh Lạng Sơn điều tra.
Qua thực tiễn công tác đấu tranh, Phòng Cảnh sát hình sự nhận diện một số phương thức, thủ đoạn mà người dân cần đặc biệt cảnh giác.
Một trong những thủ đoạn phổ biến là giả danh cán bộ Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, liên hệ với người dân và thông báo họ có liên quan đến vụ án hình sự nhằm gây tâm lý hoang mang, lo sợ. Sau đó, các đối tượng yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản, cài đặt ứng dụng hoặc chuyển tiền với lý do phục vụ xác minh, điều tra.
Các đối tượng cũng lợi dụng nhu cầu tìm kiếm việc làm, tuyển “cộng tác viên online”, mời thực hiện các nhiệm vụ trên mạng với lời quảng cáo được hưởng hoa hồng cao. Ban đầu, nạn nhân có thể được nhận một khoản tiền nhỏ để tạo lòng tin; sau đó, đối tượng yêu cầu chuyển những khoản tiền ngày càng lớn với nhiều lý do khác nhau rồi chiếm đoạt.
Bên cạnh đó, người dân cần cảnh giác với thủ đoạn sử dụng công nghệ giả mạo hình ảnh, giọng nói (Deepfake) để giả danh người thân, bạn bè và đề nghị chuyển tiền trong các tình huống khẩn cấp. Các đối tượng còn lập trang web, tài khoản mạng xã hội, ứng dụng giả mạo tổ chức tài chính, ngân hàng nhằm thu thập thông tin cá nhân, thông tin tài khoản hoặc yêu cầu nạn nhân nộp các khoản phí trước khi được vay vốn, giải ngân.
Tuyên truyền, hướng dẫn người dân nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.
Để chủ động phòng ngừa, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lạng Sơn khuyến cáo người dân không cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP cho người không rõ danh tính; không truy cập đường dẫn, cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc theo hướng dẫn của người lạ.
Khi có người tự xưng là cán bộ Công an, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc cơ quan nhà nước liên hệ, thông báo liên quan đến vụ án và yêu cầu chuyển tiền, cung cấp thông tin tài khoản, cài đặt ứng dụng hoặc thực hiện các yêu cầu bất thường, người dân cần bình tĩnh, không làm theo và chủ động liên hệ cơ quan chức năng qua các kênh chính thức để xác minh. Cơ quan Công an không yêu cầu người dân chuyển tiền vào “tài khoản an toàn” để phục vụ điều tra.
Đối với các cuộc gọi, tin nhắn của người thân, bạn bè đề nghị chuyển tiền khẩn cấp, nhất là số tiền lớn, cần xác minh lại qua một kênh liên lạc khác hoặc trao đổi trực tiếp trước khi thực hiện giao dịch. Không nên chỉ căn cứ vào hình ảnh hoặc giọng nói trong cuộc gọi video để xác định danh tính khi có dấu hiệu bất thường.
Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc đã chuyển tiền cho đối tượng nghi vấn, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để được hướng dẫn xử lý giao dịch; đồng thời lưu giữ các thông tin, tài liệu liên quan và trình báo cơ quan Công an gần nhất để được tiếp nhận, giải quyết theo quy định.
Thùy Dung
Phòng Cảnh sát hình sự