Công tác tài chính, kế toán có vai trò quan trọng trong quản lý, sử dụng nguồn lực của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Những sơ hở trong quản lý tài chính, thiếu kiểm tra, giám sát nội bộ hoặc việc cố ý làm sai lệch hồ sơ, sổ sách không chỉ gây thất thoát tài sản mà trong những trường hợp đủ yếu tố còn có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã khởi tố 03 vụ án, 07 bị can về tội Tham ô tài sản theo Điều 353 Bộ luật Hình sự; đồng thời khởi tố 01 vụ án, 16 bị can liên quan đến hành vi vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước.

Qua công tác đấu tranh, xử lý các vụ việc cho thấy yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động tài chính, kế toán, quản lý tài sản và hóa đơn, chứng từ tại các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp là hết sức cần thiết.

Ảnh: Cơ quan Cảnh sát điều tra thi hành lệnh khám xét nơi làm việc trong vụ án đang được điều tra theo quy định.

Vi phạm quy định về kế toán có thể bị phạt tù đến 20 năm

Điều 221 Bộ luật Hình sự quy định tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng đối với người lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện các hành vi luật định như giả mạo, khai man, tẩy xóa tài liệu kế toán; cung cấp, xác nhận thông tin, số liệu kế toán sai sự thật; để ngoài sổ kế toán tài sản; hủy hoặc cố ý làm hư hỏng tài liệu kế toán trước thời hạn lưu trữ; lập từ hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm để ngoài sổ tài sản, nguồn vốn, kinh phí của đơn vị kế toán.

Trường hợp gây thiệt hại từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng thuộc trường hợp luật định, người phạm tội có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Phạm tội vì vụ lợi, có tổ chức, dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt hoặc gây thiệt hại từ 300 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng có thể bị phạt tù từ 03 năm đến 12 năm. Trường hợp gây thiệt hại từ 1 tỷ đồng trở lên, mức hình phạt từ 10 năm đến 20 năm tù.

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Tham ô tài sản có thể bị phạt tù chung thân

Theo Điều 353 Bộ luật Hình sự, người lợi dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản mà mình có trách nhiệm quản lý trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc các trường hợp luật định có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

Phạm tội thuộc các trường hợp luật định, trong đó có chiếm đoạt tài sản trị giá từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng, có thể bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm. Trường hợp chiếm đoạt tài sản từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng có thể bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm.

Theo quy định hiện hành từ ngày 01/7/2025, trường hợp chiếm đoạt tài sản trị giá từ 1 tỷ đồng trở lên hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 5 tỷ đồng trở lên có thể bị phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân.

Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm; có thể bị phạt tiền từ 60 triệu đồng đến 200 triệu đồng và tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cần kiểm soát chặt hoạt động tài chính

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Lạng Sơn khuyến cáo các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh thực hiện nghiêm quy định về kế toán, thuế; phản ánh đầy đủ, trung thực các giao dịch kinh tế phát sinh và quản lý chặt chẽ hóa đơn, chứng từ.

Không lập hồ sơ, hợp đồng, chứng từ không đúng với giao dịch thực tế; không để ngoài sổ sách doanh thu, tài sản; không nâng khống chi phí, sử dụng hóa đơn không hợp pháp hoặc hợp thức hóa chứng từ để trốn thuế, chiếm đoạt hoặc trục lợi.

Các đơn vị cần thường xuyên rà soát hệ thống sổ sách, phân định rõ trách nhiệm của người quản lý, kế toán, thủ quỹ và người có thẩm quyền phê duyệt; tăng cường kiểm tra nội bộ để kịp thời phát hiện những sơ hở có thể bị lợi dụng.

Tăng cường quản lý tài chính, tài sản công

Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, người đứng đầu và bộ phận chuyên môn cần thực hiện nghiêm các quy định về quản lý, sử dụng ngân sách, tài sản công; bảo đảm việc thu, chi, hạch toán, quản lý chứng từ đúng mục đích, đúng thẩm quyền và công khai, minh bạch theo quy định.

Đồng thời, cần tăng cường tự kiểm tra, kiểm soát nội bộ, kịp thời phát hiện các biểu hiện bất thường trong lập hồ sơ, chứng từ, quản lý tiền và tài sản; không để sơ hở bị lợi dụng để chiếm đoạt tài sản hoặc gây thất thoát ngân sách.

Minh bạch các khoản thu, chi tại chợ và trung tâm thương mại

Các đơn vị quản lý chợ, trung tâm thương mại cần thực hiện đầy đủ việc thu, nộp, quản lý và sử dụng các khoản tiền theo quy định; lập chứng từ, sổ sách theo dõi đầy đủ, không để nguồn thu ngoài hệ thống kế toán.

Cán bộ, nhân viên được giao quản lý tiền, tài sản phải thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ và quy trình kiểm soát; không lợi dụng vị trí công tác để thu lợi bất chính hoặc chiếm đoạt tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Lạng Sơn đề nghị các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, hộ kinh doanh nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tăng cường kiểm tra, giám sát nội bộ và chủ động khắc phục những sơ hở trong quản lý tài chính, kế toán.

Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm về quản lý tài chính, kế toán, tham ô tài sản hoặc các hành vi vi phạm pháp luật về kinh tế, tổ chức, cá nhân cần kịp thời cung cấp thông tin cho cơ quan Công an có thẩm quyền để tiếp nhận, xác minh và xử lý theo quy định.

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Lạng Sơn