Từ đầu năm 2025 đến nay, tình hình xuất, nhập cảnh trái phép, nhất là tình hình người nước ngoài (chủ yếu là TQ) nhập cảnh trái phép, ở lại Việt Nam, trốn đi các nước thứ ba trái phép diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng. Trong 4 tháng đầu năm 2025, đã phát hiện, bắt giữ và tiếp nhận xử lý 33 vụ 109 trường hợp người nước ngoài nhập cảnh trái phép (trong đó có 107 người Trung Quốc, 02 người Campuchia); 03 vụ 21 trường hợp công dân Việt Nam. Qua công tác xử lý nhận thấy, đa số đối tượng đưa dẫn người xuất nhập cảnh trái phép là cư dân biên giới, hiểu biết pháp luật còn hạn chế, không có việc làm ổn định nên đã tiếp tay cho các đối tượng phạm tội.

Qua đây, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh khuyến cáo người dân:

- Mỗi người dân phải tự giác chấp hành và vận động người thân chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về xuất nhập cảnh; cần tỉnh táo, không để các đối tượng xấu lợi dụng lôi kéo xuất, nhập cảnh trái phép; không nghe theo sự xúi giục, lôi kéo của các đối tượng xấu tham gia tổ chức đưa người xuất, nhập cảnh trái phép; không dung túng, bao che, chứa chấp người xuất, nhập cảnh trái phép.

- Khi có nhu cầu xuất cảnh, người dân cần liên hệ cơ quan chức năng để được hướng dẫn, tìm hiểu kỹ các quy định trên lĩnh vực xuất, nhập cảnh, khi xuất cảnh bắt buộc phải làm thủ tục tại cửa khẩu, tất cả các hình thức xuất, nhập cảnh qua các đường mòn, lối mở mà không làm thủ tục đều là hành vi xuất, nhập cảnh trái phép.

- Nêu cao tinh thần cảnh giác, chủ động phát hiện, tố giác, cung cấp thông tin cho lực lượng Công an về các trường hợp: xuất, nhập cảnh trái phép, nghi xuất, nhập cảnh trái phép; các đối tượng tổ chức đưa người xuất, nhập cảnh trái phép; các trường hợp dung túng, bao che, chứa chấp người xuất, nhập cảnh trái phép; các trường hợp người nước ngoài cư trú trên địa bàn với mục đích không rõ ràng hoặc có những hoạt động phức tạp, nghi vấn. Nếu phát hiện các đối tượng có hành vi dụ dỗ, lôi kéo người xuất, nhập cảnh trái phép, người dân cần thông báo ngay cho cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ giải quyết, ngăn chặn kịp thời.

- Không truy cập vào các đường link lạ trên Zalo, Facebook để xem các nội dung chào mời ra nước ngoài làm việc với chiêu trò “việc nhẹ lương cao, không tốn chi phí đi lại”. Không nên kết bạn, làm quen qua zalo, facebook… với những người lạ, người tự xưng cần tuyển người làm việc tại các công ty; nên tìm hiểu kỹ các công ty môi giới xuất khẩu lao động đã được các cơ quan chức năng cấp phép.

- Đối với người quản lý, điều hành hoạt động của cơ sở kinh doanh lưu trú (khách sạn, nhà nghỉ, nhà trọ…) có trác nhiệm yêu cầu nguời nước ngoài xuất trình hộ chiếu hoặc giấy tờ có liên quan đến cư trú tại Việt Nam để thực hiện khai báo tạm trú trước khi đồng ý cho người nước ngoài tạm trú và phải thực hiện khai báo tạm trú cho người nước ngoài qua hệ thống online và phiếu khai báo tạm trú.

*Quy định của pháp luật có liên quan

- Hành vi xuất nhập cảnh trái phép sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính. Theo  điểm a, khoản 3, Điều 18 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình, quy định: Qua lại biên giới quốc gia mà không làm thủ tục xuất cảnh, nhập cảnh theo quy định của pháp luật sẽ bị phạt phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.

Nếu tái phạm sẽ bị xử lý hình sự. Điều 347 Bộ luật Hình sự quy định: “Người nào xuất cảnh, nhập cảnh trái phép hoặc ở lại Việt Nam trái phép, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm”.

- Hành vi đưa dẫn người xuất nhập cảnh trái phép bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Điều 348 Bộ luật Hình sự quy định về tội tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép như sau:

1. Người nào vì vụ lợi mà tổ chức hoặc môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

a) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

b) Phạm tội 02 lần trở lên;

c) Đối với từ 05 người đến 10 người;

d) Có tính chất chuyên nghiệp;

đ) Thu lợi bất chính  từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

e) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Đối với 11 người trở lên;

b) Thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng trở lên;

c) Làm chết người.

Như vậy người nào có hành vi đưa người xuất cảnh, nhập cảnh trái phép có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự bị phạt tù từ 01 năm đến 15 năm tùy vào mức độ vi phạm.

Thượng tá Liễu Thị Thu Hà

Phó Trưởng Phòng Quản lý xuất nhập cảnh

Công an tỉnh Lạng Sơn