Camera hành trình, điện thoại, máy ảnh và các thiết bị ghi âm, ghi hình ngày càng được sử dụng phổ biến trong đời sống. Bên cạnh những lợi ích thiết thực, người sử dụng cần tuân thủ quy định của pháp luật, tôn trọng quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm và quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Mỗi người cần sử dụng thiết bị ghi hình đúng mục đích, an toàn và có trách nhiệm (nguồn sưu tầm)
Camera hành trình và các thiết bị ghi hình cá nhân có thể giúp người dân lưu giữ hình ảnh, ghi lại hành trình, nhận diện nguy cơ mất an toàn hoặc cung cấp thông tin phục vụ việc xác minh khi xảy ra va chạm giao thông, tranh chấp và những sự việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Tuy nhiên, thiết bị ghi hình chỉ thực sự phát huy giá trị khi được sử dụng đúng mục đích, đúng hoàn cảnh và phù hợp với quy định của pháp luật.
Sử dụng thiết bị ghi hình an toàn, đúng mục đích
Khi điều khiển phương tiện, người dân cần lắp đặt camera hành trình ở vị trí phù hợp, không che khuất tầm nhìn, không cản trở thao tác điều khiển hoặc gây mất an toàn giao thông. Không sử dụng điện thoại, máy ảnh hoặc trực tiếp thao tác trên thiết bị ghi hình làm mất tập trung trong quá trình điều khiển phương tiện.
Không lợi dụng việc ghi âm, ghi hình để theo dõi, quấy rối, đe dọa, xúc phạm người khác; xâm phạm đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình; hoặc thu thập thông tin tại những địa điểm, trong những hoàn cảnh mà cá nhân có quyền được bảo đảm sự riêng tư.
Người sử dụng cũng cần tuân thủ quy định, nội quy tại cơ quan, đơn vị, khu vực hạn chế hoặc cấm quay phim, chụp ảnh; không ghi hình tài liệu, khu vực, hoạt động có nội dung thuộc bí mật nhà nước, bí mật công tác hoặc thông tin chưa được phép công khai.
Không tùy tiện đăng tải hình ảnh lên mạng xã hội
Một bức ảnh hoặc đoạn video có thể làm lộ khuôn mặt, giọng nói, biển số xe, địa chỉ, số điện thoại, nơi ở, lịch trình hoặc những thông tin có khả năng xác định một cá nhân cụ thể.
Vì vậy, trước khi đăng tải hoặc chia sẻ, mỗi người cần cân nhắc sự cần thiết, mục đích sử dụng, phạm vi người tiếp cận và ảnh hưởng có thể xảy ra đối với những người xuất hiện trong hình ảnh. Trường hợp cần thiết, phải che hoặc làm mờ khuôn mặt, biển số xe, địa chỉ, số điện thoại và những thông tin nhận dạng khác.
Không đăng tải, chia sẻ hình ảnh, video nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác; không cắt ghép, thêm lời bình sai lệch hoặc sử dụng thông tin chưa được kiểm chứng để gây hiểu nhầm, kích động dư luận.
Đặc biệt, không nên căn cứ vào một đoạn video ngắn, thiếu bối cảnh để quy chụp, kết luận hoặc “kết tội” một cá nhân trên mạng xã hội. Việc xác minh, kết luận và xử lý hành vi vi phạm thuộc thẩm quyền của cơ quan chức năng, được thực hiện theo trình tự, thủ tục pháp luật quy định.
Bảo quản dữ liệu để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp
Khi ghi nhận được tai nạn giao thông, tranh chấp hoặc sự việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, người dân nên giữ nguyên dữ liệu gốc; không chỉnh sửa, cắt ghép hoặc thêm, bớt nội dung làm sai lệch diễn biến sự việc.
Dữ liệu cần được sao lưu, bảo quản an toàn và cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền khi được yêu cầu hoặc khi cần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp. Việc công khai hình ảnh lên mạng xã hội không thay thế cho việc trình báo, phản ánh hoặc cung cấp thông tin tới cơ quan chức năng.
Trong trường hợp cần cảnh báo cộng đồng, người đăng tải vẫn phải cân nhắc phạm vi thông tin được công khai; hạn chế tối đa việc làm lộ dữ liệu cá nhân, nhất là thông tin của trẻ em, nạn nhân, người yếu thế và những người không liên quan đến sự việc.
Quy định pháp luật cần lưu ý
Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định quyền của cá nhân đối với hình ảnh; quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình. Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân về nguyên tắc phải được người đó đồng ý, trừ những trường hợp pháp luật có quy định khác.
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, quy định về dữ liệu cá nhân, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong quá trình xử lý dữ liệu cá nhân.
Tùy theo tính chất, mức độ, hậu quả và quy định pháp luật được áp dụng, hành vi thu thập, sử dụng, chỉnh sửa hoặc phát tán trái pháp luật hình ảnh, thông tin cá nhân của người khác có thể phải chấm dứt hành vi, gỡ bỏ thông tin, xin lỗi, cải chính, bồi thường thiệt hại hoặc bị xử lý hành chính, hình sự.
Mỗi người dân hãy sử dụng camera hành trình và các thiết bị ghi hình cá nhân đúng mục đích, an toàn, có trách nhiệm; bảo quản dữ liệu đúng cách và chia sẻ thông tin có kiểm soát.
Ghi hình có trách nhiệm - lưu giữ an toàn - chia sẻ đúng pháp luật.
Lắp camera để bảo vệ mình, không phải để xâm phạm người khác.
Tôn trọng quyền riêng tư, danh dự và nhân phẩm của mỗi cá nhân.
Hoàng Tùng
Phòng Kỹ thuật nghiệp vụ và Ngoại tuyến