Thanh toán không tiền mặt, thanh toán qua điện thoại di động đang trở nên phổ biến trong các giao dịch hiện nay, nhất là tại các cửa hàng, siêu thị, quán ăn, chợ dân sinh… Khi thanh toán, khách hàng chỉ cần đưa điện thoại quét mã QR tài khoản ngân hàng, nhập số tiền vào và bấm chuyển tiền mà không cần phải nhập mã số tài khoản dài như trước. Bên cạnh sự tiện lợi trong giao dịch, thanh toán, hạn chế nhầm lẫn khi bấm số tài khoản thì đây cũng là kẽ hở mà các đối tượng lợi dụng để chiếm đoạt tiền từ tài khoản ngân hàng của người dân.

Cẩn trọng với việc chuyển khoản thông qua quét mã QR

Thời gian qua, ở một số địa phương trên cả nước xảy ra các vụ việc bị chiếm đoạt tài sản liên quan đến quét mã QR tài khoản ngân hàng. Mới đây, chủ một cửa hàng tạp hoá tại Hà Nội đã trình báo cơ quan Công an về việc mã QR tại cửa hàng bị dán đè lên bằng một mã QR khác để chiếm đoạt tiền. Cụ thể, sau khi khách hàng quét mã QR ở cửa hàng để thanh toán, giao dịch đã thành công nhưng chủ cửa hàng vẫn không nhận được tiền. Khi kiểm tra lại lịch sử giao dịch của khách hàng thì thấy tiền đã được chuyển đến một tài khoản ngân hàng đứng tên người khác.

Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao, Công an tỉnh Lạng Sơn cho biết: Tại Lạng Sơn hiện chưa có trường hợp trình báo về việc bị dán đè mã QR để chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng, tuy nhiên Nhân dân cũng cần nêu cao tinh thần cảnh giác bởi trên thực tế, nhiều cửa hàng để tiện cho khách giao dịch thường đặt mã QR từ ngoài cửa, đặt trên bàn của khách (đối với quán ăn), dán lên tường hoặc cửa kính ở trước quán, trong khi chủ cửa hàng thì thường đứng trong quầy hoặc trong bếp phục vụ món ăn…do đó các đối tượng lợi dụng sơ hở để dán đè mã QR khác. Ngoài việc chiếm đoạt tài sản từ việc chuyển tiền, một số đối tượng còn mã hóa các đường link chứa phần mềm độc hại chuyên dùng để đánh cắp thông tin, dữ liệu của người dùng thành các mã QR độc hại. Nếu không để ý, người dân quét phải mã QR giả mạo sẽ bị xâm nhập vào phần mềm trên điện thoại, đánh cắp thông tin cá nhân và rút tiền trong tài khoản ngân hàng.

Theo đại diện một số ngân hàng trên địa bàn thành phố Lạng Sơn: Mã Qr-Code là những ký tự đặc biệt, nhìn bằng mắt thường rất khó phân biệt, nếu như cơ sở kinh doanh không ghi kèm tên chủ tài khoản và ngân hàng giao dịch hoặc khách hàng khi chuyển tiền không xem kỹ thì rất dễ chuyển nhầm nếu bị dán đè. Do quét mã QR giúp người dùng giao dịch nhanh chóng nên chỉ trong một tích tắc là đã chuyển tiền. Khi đó các thủ tục để khiếu nại, thu hồi tiền cũng mất nhiều thời gian và khó khăn. Chưa kể, các đối tượng đã có chủ ý dán đè mã QR thì thường không sử dụng tài khoản chính danh mà sử dụng tài khoản giả mạo người khác, sau khi tiền được chuyển vào tài khoản giả mạo này thì các đối tượng sẽ ngay lập tức chuyển sang một tài khoản khác hoặc chuyển vòng vèo qua nhiều tài khoản rồi nhanh chóng rút tiền để tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng.

Có thể thấy, giao dịch không dùng tiền mặt là một xu thế hoàn toàn phù hợp trong thời đại kỹ thuật số hiện nay, tuy nhiên trước những thủ đoạn ngày càng tinh vi của các đối tượng, người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác, tuyệt đối không cho người khác mượn hay đăng tải hình ảnh thẻ căn cước công dân, chứng minh nhân dân và các giấy tờ tuỳ thân lên mạng xã hội, tránh bị kẻ xấu lợi dụng để lập các tài khoản ngân hàng, sau đó thực hiện hành vi phạm tội. Các cơ sở kinh doanh hoặc người dân khi sử dụng mã QR tài khoản ngân hàng cần kiểm tra cẩn thận, chính xác rồi mới thực hiện giao dịch, tránh để trở thành nạn nhân của tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản./.

NGUYỆT MY

Công an tỉnh Lạng Sơn