Lạng Sơn là một tỉnh miền núi phía Bắc, có đường biên giới với Trung Quốc dài 231,74km, tiếp giáp với tỉnh Quảng Tây, trải dài trên địa bàn 20 xã và 1 thị trấn thuộc 5 huyện biên giới gồm Tràng Định, Văn Lãng, Cao Lộc, Lộc Bình và Đình Lập, với 2 cửa khẩu quốc tế, 1 cửa khẩu chính, 9 cửa khẩu phụ. Từ khi dịch Covid-19 bùng phát ở Vũ Hán, Trung Quốc vào cuối năm 2019, tình hình giao thương giữa 2 nước đã bị hạn chế với mục đích giảm thiểu sự lây lan của dịch bệnh. Cùng với đó là các biện pháp tăng cường quản lý, kiểm tra đường biên mốc giới của các lực lượng chức năng 2 tỉnh Lạng Sơn - Quảng Tây để ngăn chặn việc công dân cố tình xuất cảnh, nhập cảnh trái phép. Tuy nhiên, trong vài tháng trở lại đây, do công tác phòng chống dịch Covid-19 trên địa bàn Quảng Tây, Trung Quốc có chuyển biến tích cực, chính quyền Quảng Tây đã nới lỏng các biện pháp cách ly xã hội, cho khôi phục sản xuất, vì vậy, nhu cầu về lao động phổ thông tăng dẫn đến tình trạng công dân Việt Nam xuất cảnh sang Trung Quốc tìm việc làm gia tăng. Tuy nhiên, để bảo đảm công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19, việc cấp giấy thông hành cho công dân Việt Nam sang Trung Quốc lao động chưa được thực hiện trở lại nên xuất hiện tội phạm Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép.

 

Tính đến ngày 31/7/2020, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn phối hợp với các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh phát hiện, bắt giữ, khởi tố, điều tra 40 vụ, 93 bị can về hành vi Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép (tăng 36 vụ, 85 bị can so với cùng kỳ năm 2019). Số công dân Việt Nam và số công dân Trung Quốc xuất cảnh, nhập cảnh qua đường biên giới 2 nước lên đến hàng trăm người, mục đích chủ yếu của người Việt Nam là sang tìm việc làm còn người Trung Quốc sang du lịch. Điển hình là vụ án Nguyễn Đình Luân, can tội: Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép. Bị can Luân đã được một đối tượng tên Nghĩa gọi điện thuê đón 8 người Trung Quốc và đưa những người này về nước qua đường mòn gần khu vực cửa khẩu Tân Thanh, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn. Ngày 02/7/2020, khi Luân đang tập kết những người này để đưa về nước thì bị phát hiện bắt giữ. 8 người Trung Quốc gồm 7 nam, 1 nữ khai sang Việt Nam để chơi tại các sòng bạc ở tỉnh Quảng Ninh từ khoảng giữa tháng 6/2020, thông qua một người đàn ông Việt Nam biết nói tiếng Trung Quốc để đưa vào Việt Nam theo đường mòn, sau đó đi xe ô tô đến Quảng Ninh. Khi muốn quay về, những người này lại liên lạc với người đưa dẫn để được đón tại Quảng Ninh, đi ô tô đến khu vực cửa khẩu Tân Thanh thì Luân ra đón, đưa về bố trí ăn ở tại một khi nhà trọ, chờ đêm đến để đưa qua đường mòn về nước. Luân nhận được 40 triệu đồng cho việc đưa đón khách xuất cảnh trái phép.

 

Trong số các vụ án Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh thụ lý từ đầu năm đến nay, có 37 người quốc tịch Trung Quốc, 2 người quốc tịch Campuchia nhập cảnh trái phép vào Việt Nam. Hầu hết các bị can trong vụ án đều khai nhận vì mục đích kinh tế mà nhận việc đưa đón người xuất nhập cảnh trái phép, bất chấp pháp luật và nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh. Điển hình, ngày 26/7/2020, lực lượng bộ đội biên phòng tỉnh Lạng Sơn đã bắt quả tang 2 đối tượng là Hoàng Thị Thơm, sinh năm 1980 và Đinh Thị Từ, sinh năm 1983, đều trú tại thôn Cốc Nhãn, xã Yên Khoái, huyện Lộc Bình đang tổ chức đưa đón 09 người Trung Quốc xuất cảnh, nhập cảnh trái phép qua biên giới Việt Nam - Trung Quốc thuộc khu vực xã Yên Khoái. Các đối tượng khai sẽ được trả tiền công đưa đón người xuất nhập cảnh trái phép là 250.000đ/người. Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh đã tổ chức tiếp nhận và tiến hành điều tra, làm rõ những tình tiết liên quan để xử lý các đối tượng trước pháp luật.

 

Trong tình hình hiện nay, dịch bệnh Covid-19 đã và đang diễn biến hết sức phức tạp. Công tác tổ chức, đấu tranh với các loại tội phạm liên quan đến hành vi xuất cảnh, nhập cảnh trái phép cần được tiến hành triển khai quyết liệt, tăng cường sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng liên quan với chính quyền địa phương để kịp thời ngăn chặn, không để người nước ngoài nhập cảnh trái phép vào Việt Nam, ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh từ nước ngoài. Quá trình điều tra cần tuân thủ nghiêm các quy định về phòng chống dịch, đề xuất tổ chức cách ly kịp thời đối với các đối tượng xuất cảnh, nhập cảnh trái phép, khai thác rõ lịch trình di chuyển của các đối tượng này để thông báo cho các đơn vị, địa phương liên quan khi có yêu cầu.