Thời gian gần đây, các đối tượng tiếp tục lợi dụng nhu cầu tìm kiếm việc làm, cải thiện thu nhập của người dân để đăng tải thông tin tuyển dụng hấp dẫn, dụ dỗ công dân ra nước ngoài lao động trái phép. Đằng sau những lời mời gọi “việc nhẹ, lương cao”, “không cần kinh nghiệm”, “bao ăn ở, chi phí đi lại” có thể là những đường dây lừa đảo, cưỡng bức lao động, thậm chí mua bán người. Theo thống kê của cơ quan chức năng tỉnh Lạng Sơn, tính đến tháng 9/2026, có 37 công dân lao động, cư trú trái phép tại Campuchia bị trục xuất, trao trả về Việt Nam. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa những rủi ro khi tìm kiếm việc làm ở nước ngoài.
Nhận diện thủ đoạn tuyển dụng “việc nhẹ, lương cao”
Lợi dụng sự phát triển của mạng xã hội và các nền tảng tuyển dụng trực tuyến, các đối tượng thường đăng tải thông tin tuyển lao động trên Facebook, TikTok, Zalo hoặc thông qua các hội, nhóm tìm kiếm việc làm với những lời quảng cáo hấp dẫn như “thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi tháng”, “không yêu cầu bằng cấp”, “không cần kinh nghiệm”, “được bao ăn ở, đi lại” hoặc “không mất chi phí xuất cảnh”.
Để tạo lòng tin, các đối tượng có thể sử dụng hình ảnh doanh nghiệp, văn phòng làm việc, giấy tờ tuyển dụng hoặc giới thiệu những người được cho là đã có thu nhập cao sau khi ra nước ngoài làm việc. Một số trường hợp còn thông qua bạn bè, người quen để tiếp cận, lôi kéo người có nhu cầu tìm việc.
Sau khi người lao động đồng ý, các đối tượng có thể yêu cầu cung cấp giấy tờ tùy thân, thông tin cá nhân, chuyển tiền đặt cọc hoặc hướng dẫn di chuyển đến khu vực biên giới để xuất cảnh không đúng quy định.
Ảnh minh họa
Khi sang nước ngoài, người lao động có nguy cơ bị đưa đến các cơ sở hoạt động bất hợp pháp, bị thu giữ hộ chiếu, điện thoại, hạn chế quyền tự do đi lại hoặc ép buộc tham gia các hoạt động lừa đảo trên không gian mạng. Một số nạn nhân còn bị đe dọa, bạo hành, cưỡng ép lao động hoặc yêu cầu gia đình nộp khoản tiền lớn để được trở về.
Đáng chú ý, không ít người chỉ nhận ra mình bị lừa khi đã ra nước ngoài, không thông thạo ngôn ngữ, không nắm rõ địa điểm làm việc và gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm sự trợ giúp.
Nguy cơ vi phạm pháp luật và trở thành nạn nhân của tội phạm
Việc tìm kiếm cơ hội lao động, nâng cao thu nhập ở nước ngoài là nhu cầu chính đáng. Tuy nhiên, công dân cần thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định của pháp luật Việt Nam và pháp luật nước tiếp nhận lao động.
Xuất cảnh, nhập cảnh trái phép; sử dụng giấy tờ giả; tổ chức, môi giới hoặc giúp đỡ người khác xuất cảnh, nhập cảnh trái phép đều có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật, tùy theo tính chất, mức độ và hành vi cụ thể.
Bên cạnh nguy cơ vi phạm pháp luật về xuất nhập cảnh, người lao động còn có thể trở thành nạn nhân của các hành vi lừa đảo, mua bán người và cưỡng bức lao động. Đặc biệt, những người bị lừa gạt, đe dọa, khống chế hoặc ép buộc thực hiện hành vi trái pháp luật cần được xem xét, xác minh đầy đủ hoàn cảnh, hành vi và tình trạng pháp lý, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp theo quy định.
Chủ động phòng ngừa, không để sập bẫy tuyển dụng
Trước những phương thức, thủ đoạn trên, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Lạng Sơn khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác, chủ động tìm hiểu, kiểm chứng thông tin trước khi quyết định đi làm việc ở nước ngoài.
Trước hết, không vội tin vào những lời quảng cáo về công việc có mức thu nhập cao bất thường, không yêu cầu trình độ, kinh nghiệm hoặc không cung cấp rõ tên doanh nghiệp, địa điểm, nội dung công việc và điều kiện lao động. Đặc biệt cảnh giác với các trường hợp chỉ trao đổi qua mạng xã hội, thúc giục đi ngay hoặc yêu cầu giữ bí mật thông tin tuyển dụng với gia đình.
Khi có nhu cầu làm việc ở nước ngoài, người dân cần tìm hiểu thông tin qua cơ quan chức năng, doanh nghiệp được cấp phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và các kênh tuyển dụng chính thống. Cần kiểm tra kỹ hợp đồng lao động, mức lương, thời giờ làm việc, nơi làm việc, chi phí, chế độ bảo hiểm và các điều kiện liên quan trước khi ký kết.
Không giao hộ chiếu, căn cước, tài khoản ngân hàng, mật khẩu hoặc thông tin cá nhân cho người không rõ lai lịch; không chuyển tiền đặt cọc, phí môi giới vào tài khoản cá nhân khi chưa xác minh được tính hợp pháp của hoạt động tuyển dụng.
Tuyệt đối không xuất cảnh trái phép, không đi theo các đường dây môi giới không rõ ràng hoặc những người hứa hẹn đưa qua biên giới bằng đường mòn, lối mở để tìm việc làm.
Đối với gia đình có người thân đang tìm việc làm ở nước ngoài, cần thường xuyên quan tâm, trao đổi, nắm bắt thông tin về doanh nghiệp tuyển dụng, địa điểm làm việc, phương thức liên lạc và hành trình di chuyển. Khi phát hiện dấu hiệu bị dụ dỗ, lôi kéo hoặc mất liên lạc bất thường, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an để được hướng dẫn, hỗ trợ.
Cần làm gì khi bị lừa đưa ra nước ngoài?
Trường hợp đã ra nước ngoài và phát hiện bị lừa đảo, cưỡng bức lao động hoặc bị hạn chế quyền tự do đi lại, công dân cần bình tĩnh, ưu tiên bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe; tránh tự ý thực hiện những hành động có thể khiến bản thân gặp nguy hiểm.
Khi có điều kiện liên lạc an toàn, cần thông báo cho gia đình, cơ quan đại diện ngoại giao hoặc cơ quan lãnh sự Việt Nam tại nước sở tại; đồng thời cung cấp những thông tin cần thiết như địa điểm đang bị giữ, số điện thoại liên hệ, đặc điểm cơ sở làm việc và tình trạng hiện tại để được hướng dẫn, hỗ trợ. Có thể liên hệ cơ quan chức năng nước sở tại khi bảo đảm an toàn và phù hợp tình huống thực tế.
Người thân tại Việt Nam khi nhận được thông tin cầu cứu cần nhanh chóng trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất, cung cấp tài liệu, tin nhắn, số điện thoại và thông tin liên quan để phục vụ xác minh, hỗ trợ. Không tự ý chuyển tiền theo yêu cầu của các đối tượng khi chưa được cơ quan chức năng hướng dẫn, tránh tiếp tục trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo, tống tiền.
Đừng để mong muốn đổi đời trở thành cái bẫy
Mong muốn tìm kiếm việc làm, nâng cao thu nhập là chính đáng, nhưng mỗi người cần tỉnh táo trước những lời hứa hẹn hấp dẫn, thiếu thông tin kiểm chứng. Một quyết định vội vàng có thể dẫn đến nguy cơ mất tài sản, bị cưỡng bức lao động, xâm hại sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng.
Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Lạng Sơn đề nghị người dân nâng cao ý thức tự bảo vệ bản thân, tìm hiểu kỹ thông tin tuyển dụng, lựa chọn các hình thức đi làm việc ở nước ngoài hợp pháp và chủ động tố giác các hành vi môi giới, tổ chức xuất cảnh trái phép, lừa đảo, mua bán người.
Cảnh giác trước lời mời – Kiểm chứng trước khi quyết định – Xuất cảnh, lao động đúng pháp luật.
Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn liên quan đến hoạt động tuyển dụng, đưa người ra nước ngoài trái pháp luật, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, hướng dẫn và xử lý theo quy định./.
Hứa Nam – Phòng Quản lý xuất nhập cảnh