Từ ngày 10/9/2026, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, quy định cụ thể hành vi, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Qua thực tế kiểm tra, rà soát tại địa bàn, Công an tỉnh Lạng Sơn cảnh báo các doanh nghiệp không chủ quan với những vi phạm về hợp đồng, tiền lương, bảo hiểm xã hội và an toàn, vệ sinh lao động.
Nghị định số 283/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 15/7/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong ba nhóm lĩnh vực: lao động; bảo hiểm xã hội; người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Theo Điều 6 Nghị định, mức phạt tiền quy định đối với hành vi vi phạm chủ yếu là mức áp dụng đối với cá nhân. Trường hợp chủ thể vi phạm là doanh nghiệp, tổ chức thì mức phạt thông thường bằng hai lần mức phạt đối với cá nhân, trừ những trường hợp Nghị định quy định mức phạt áp dụng trực tiếp đối với tổ chức.
Nghị định số 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 10/9/2026
Chậm đóng bảo hiểm xã hội là vấn đề đáng lưu ý
Qua công tác phối hợp rà soát tại Lạng Sơn, chậm đóng bảo hiểm xã hội là một trong những vấn đề doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Công an tỉnh Lạng Sơn đã phối hợp với Bảo hiểm xã hội tỉnh rà soát, xác minh 12 doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm xã hội. Qua tuyên truyền, đôn đốc, các doanh nghiệp đã khắc phục hơn 311 triệu đồng tiền chậm đóng, góp phần bảo đảm quyền lợi của người lao động.
Theo Điều 43 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động chậm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc có thể bị phạt từ 12% đến 15% tổng số tiền chậm đóng tại thời điểm lập biên bản, nhưng mức tối đa đối với cá nhân không quá 75 triệu đồng.
Ngoài bị phạt tiền, người sử dụng lao động còn bị buộc đóng đủ số tiền chậm đóng và nộp thêm khoản tiền bằng 0,03% mỗi ngày tính trên số tiền, số ngày chậm đóng.
Đối với hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, Điều 44 Nghị định quy định mức phạt từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng, tối đa không quá 75 triệu đồng đối với cá nhân. Người vi phạm đồng thời bị buộc đóng đủ số tiền trốn đóng và nộp thêm 0,03% mỗi ngày tính trên số tiền, số ngày trốn đóng.
Các hành vi như không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người thuộc diện tham gia; đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp hơn quy định; đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc nhưng vẫn không đóng hoặc đóng không đầy đủ có thể bị xác định là chậm đóng hoặc trốn đóng, tùy theo tính chất, thời gian và điều kiện cụ thể.
Hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm thất nghiệp bị xử lý theo Điều 45 và Điều 46 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP.
Không ký hợp đồng, trả thiếu lương đều có thể bị xử phạt
Đối với các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh sử dụng lao động thời vụ hoặc có quy mô nhỏ, việc quản lý hợp đồng lao động thường chưa được quan tâm đúng mức. Doanh nghiệp cần lưu ý, sử dụng lao động nhưng không ký hợp đồng bằng văn bản đối với công việc có thời hạn từ đủ một tháng trở lên; giao kết không đúng loại hợp đồng hoặc hợp đồng không có đầy đủ nội dung chủ yếu đều là hành vi vi phạm.
Theo Điều 15 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động vi phạm quy định về giao kết hợp đồng có thể bị phạt từ 2 triệu đồng đến 25 triệu đồng, tùy theo số người lao động bị vi phạm. Cùng với tiền phạt, người sử dụng lao động bị buộc giao kết hợp đồng bằng văn bản hoặc giao kết đúng loại hợp đồng với người lao động.
Doanh nghiệp cũng không được giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ hoặc yêu cầu người lao động thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền, tài sản khi giao kết, thực hiện hợp đồng. Trường hợp vi phạm, doanh nghiệp phải trả lại giấy tờ, tiền, tài sản đã giữ và khoản tiền lãi theo quy định.
Theo Điều 19 Nghị định, hành vi trả lương không đúng thời hạn; không trả hoặc trả không đủ tiền lương, tiền làm thêm giờ, tiền làm việc ban đêm; khấu trừ tiền lương không đúng quy định có thể bị phạt từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, tùy theo số người lao động bị ảnh hưởng.
Ngoài bị xử phạt, người sử dụng lao động còn bị buộc trả đủ tiền lương và khoản tiền lãi tương ứng cho người lao động.
Không bảo đảm an toàn lao động có thể bị xử lý nghiêm
Từ đầu năm 2026 đến nay, Công an tỉnh Lạng Sơn đã phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra điều kiện an toàn, vệ sinh lao động tại 8 doanh nghiệp. Qua kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền đã xử phạt một doanh nghiệp vi phạm với số tiền 15 triệu đồng.
Theo Điều 32 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động có thể bị phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với những hành vi như không xây dựng hoặc không tổ chức thực hiện kế hoạch, nội quy, quy trình bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động; không bố trí người làm công tác an toàn, vệ sinh lao động; không bố trí đủ lực lượng sơ cứu, cấp cứu tại nơi làm việc.
Mức phạt từ 20 triệu đồng đến 25 triệu đồng có thể được áp dụng đối với hành vi không kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ máy, thiết bị, nhà xưởng; không trang bị thiết bị an toàn; không xây dựng phương án ứng cứu khẩn cấp; không khai báo hoặc khai báo không đúng về tai nạn lao động; không trang bị phương tiện kỹ thuật, y tế để ứng cứu, sơ cứu khi xảy ra sự cố.
Theo Điều 35 Nghị định, hành vi đưa vào sử dụng máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động nhưng chưa được kiểm định hoặc không được kiểm định định kỳ có thể bị phạt từ 20 triệu đồng đến 75 triệu đồng, tùy theo số lượng thiết bị vi phạm.
Trường hợp tiếp tục sử dụng máy, thiết bị đã được kiểm định nhưng kết quả không đạt yêu cầu, mức phạt đối với cá nhân có thể từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng.
Điều 36 Nghị định cũng quy định phạt từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với người sử dụng lao động không tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cho người lao động, tùy theo số người bị vi phạm.
Doanh nghiệp cần xác định việc kiểm định thiết bị, huấn luyện an toàn, trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân và xây dựng phương án ứng cứu khẩn cấp là yêu cầu bắt buộc, không phải thủ tục chỉ thực hiện khi có đoàn kiểm tra.
Lực lượng Công an Lạng Sơn phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra
việc chấp hành quy định về an toàn, vệ sinh lao động tại một doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn
Cảnh giác vi phạm trong tuyển dụng, đưa người lao động ra nước ngoài
Lạng Sơn là tỉnh biên giới, có hoạt động xuất, nhập cảnh, giao thương và dịch chuyển lao động thường xuyên. Các doanh nghiệp, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực tuyển dụng, môi giới việc làm và đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài phải công khai, minh bạch thông tin, hợp đồng, điều kiện làm việc và các khoản chi phí.
Những hành vi vi phạm trong hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng sẽ bị xử lý theo các Điều 49, 50, 51, 52 và 53 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP, tùy theo chủ thể và tính chất hành vi.
Trường hợp lợi dụng hoạt động tuyển dụng, môi giới việc làm hoặc đưa người đi làm việc ở nước ngoài để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, tổ chức xuất cảnh trái phép, bóc lột hoặc cưỡng bức lao động, vụ việc sẽ được chuyển cơ quan có thẩm quyền điều tra, xử lý hình sự.
Không chờ kiểm tra mới khắc phục vi phạm
Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao, Công an tỉnh Lạng Sơn, trực tiếp là Phòng An ninh chính trị nội bộ, tiếp tục phối hợp với Sở Nội vụ, Bảo hiểm xã hội tỉnh và các cơ quan chức năng rà soát việc chấp hành pháp luật tại các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh có sử dụng lao động.
Lực lượng Công an chủ động nắm tình hình, phát hiện những vấn đề có nguy cơ ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động và an ninh, trật tự; tiếp nhận, xác minh thông tin về hành vi vi phạm; lập biên bản, xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Đáng chú ý, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP quy định lực lượng Công an nhân dân được lập biên bản đối với một số hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, trốn đóng bảo hiểm thất nghiệp và các hành vi khác thuộc phạm vi được giao. Nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm, hồ sơ vụ việc sẽ được chuyển cơ quan tiến hành tố tụng để điều tra, xử lý theo quy định.
Công an tỉnh Lạng Sơn đề nghị người đứng đầu doanh nghiệp trực tiếp chỉ đạo rà soát hồ sơ lao động, hợp đồng, tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, điều kiện an toàn lao động và hoạt động tuyển dụng; kịp thời khắc phục những tồn tại, không để vi phạm kéo dài.
Chấp hành nghiêm pháp luật về lao động không chỉ giúp doanh nghiệp phòng tránh nguy cơ bị xử phạt mà còn bảo vệ nguồn nhân lực, duy trì quan hệ lao động ổn định, giữ gìn uy tín và tạo nền tảng phát triển bền vững.
Kiều Oanh - Minh Quang
Công an tỉnh