Lạng Sơn là tỉnh biên giới, có hoạt động xuất nhập khẩu, giao thương hàng hóa diễn ra sôi động, tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, đây cũng là điều kiện để các đối tượng lợi dụng thực hiện hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, gian lận thương mại. Chủ động nhận diện, phòng ngừa và không tiếp tay cho các hành vi vi phạm là trách nhiệm của mỗi tổ chức, doanh nghiệp và người dân.
Ảnh: Cán bộ Phòng Cảnh sát kinh tế kiểm tra cơ sở kinh doanh trên địa bàn phường Kỳ Lừa, tỉnh Lạng Sơn
Buôn lậu và các hành vi liên quan không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng đến môi trường sản xuất, kinh doanh lành mạnh, quyền lợi của doanh nghiệp chân chính và người tiêu dùng. Hàng hóa nhập lậu, không rõ nguồn gốc, xuất xứ còn tiềm ẩn nguy cơ về chất lượng, an toàn, nhất là đối với các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người sử dụng.
Nhận diện nguy cơ từ hàng hóa không rõ nguồn gốc
Cùng với sự phát triển của thương mại điện tử, mạng xã hội và hoạt động vận chuyển hàng hóa, phương thức tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc ngày càng đa dạng. Người tiêu dùng có thể bắt gặp các sản phẩm được quảng cáo dưới những tên gọi như “hàng xách tay”, “hàng miễn thuế”, “hàng thanh lý”, “hàng chính hãng giá rẻ” nhưng không có hóa đơn, chứng từ hoặc thông tin rõ ràng về nguồn gốc, xuất xứ.
Các đối tượng vi phạm cũng có thể lợi dụng hoạt động vận tải, logistics, chuyển phát và các giao dịch trên không gian mạng để vận chuyển, mua bán, tiêu thụ hàng hóa vi phạm. Tại khu vực biên giới, một số đối tượng còn tìm cách lôi kéo, thuê người vận chuyển, cất giấu hàng hóa hoặc sử dụng thông tin, tài khoản của người khác phục vụ hoạt động vi phạm pháp luật.
Do đó, người dân cần đặc biệt cảnh giác trước những lời mời vận chuyển hàng hóa với tiền công cao nhưng không rõ loại hàng, nguồn gốc và người thuê; không cho người khác mượn giấy tờ tùy thân, tài khoản ngân hàng để thực hiện các giao dịch không rõ mục đích.
Buôn lậu gây nhiều hệ lụy đối với kinh tế và người tiêu dùng
Hoạt động buôn lậu, kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc làm ảnh hưởng đến trật tự quản lý kinh tế, gây thất thu ngân sách, tạo môi trường cạnh tranh không bình đẳng và tác động trực tiếp đến hoạt động của các doanh nghiệp chấp hành nghiêm quy định pháp luật.
Đối với người tiêu dùng, hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ có thể không được kiểm soát về chất lượng, không bảo đảm các tiêu chuẩn an toàn và khó truy xuất trách nhiệm khi xảy ra sự cố. Đặc biệt, đối với thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm và các sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, việc sử dụng hàng hóa không bảo đảm chất lượng có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
Pháp luật hiện hành quy định các chế tài xử lý nghiêm đối với hành vi buôn lậu và các hành vi vi phạm liên quan. Tùy tính chất, mức độ, hành vi vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Đối với hành vi đủ yếu tố cấu thành tội buôn lậu, người vi phạm có thể bị xử lý theo Điều 188 Bộ luật Hình sự; pháp nhân thương mại phạm tội cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định.
Chủ động đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm
Thời gian qua, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Lạng Sơn đã chủ động nắm tình hình, triển khai các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh và phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực kinh tế.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Phòng Cảnh sát kinh tế đã phát hiện, đấu tranh, xử lý 33 vụ, 39 đối tượng liên quan đến các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xâm phạm sở hữu công nghiệp và các hành vi vi phạm liên quan. Trong đó, đã khởi tố 15 vụ, 22 bị can; bàn giao cơ quan chức năng xử phạt vi phạm hành chính 17 vụ, 17 trường hợp với tổng số tiền 627 triệu đồng.
Cùng với công tác đấu tranh, xử lý, lực lượng Cảnh sát kinh tế tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và Nhân dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật; chủ động nhận diện các hành vi vi phạm, góp phần phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật ngay từ cơ sở.
Không tiếp tay cho hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc
Đấu tranh phòng, chống buôn lậu cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân. Để bảo vệ quyền lợi của chính mình và góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, người dân cần lựa chọn hàng hóa tại các cơ sở uy tín, kiểm tra thông tin về nguồn gốc, xuất xứ; không mua bán, vận chuyển, tàng trữ hoặc tiếp tay tiêu thụ hàng hóa nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc.
Các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần thực hiện nghiêm quy định của pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu; chủ động kiểm soát nguồn hàng, hóa đơn, chứng từ và không vì lợi ích trước mắt mà tham gia hoặc tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật.
Khi phát hiện tổ chức, cá nhân có dấu hiệu buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác, người dân cần kịp thời cung cấp thông tin cho cơ quan Công an hoặc cơ quan chức năng để xác minh, xử lý theo quy định.
Mỗi người dân nói không với hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc; mỗi doanh nghiệp, hộ kinh doanh nghiêm túc chấp hành pháp luật sẽ góp phần phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh an toàn, minh bạch, góp phần giữ vững an ninh kinh tế và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.
Phòng Cảnh sát kinh tế