Thực hiện đúng các quy định về đăng ký, quản lý cư trú không chỉ bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý dân cư, phục vụ giải quyết thủ tục hành chính và bảo đảm an ninh, trật tự. Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Lạng Sơn khuyến cáo người dân, chủ hộ và các cơ sở lưu trú cần chủ động thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về cư trú.

Luật Cư trú năm 2020 đánh dấu sự thay đổi căn bản trong phương thức quản lý cư trú, chuyển từ quản lý chủ yếu bằng hồ sơ, giấy tờ sang khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Cùng với đó, các quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cư trú tiếp tục được hoàn thiện nhằm nâng cao trách nhiệm chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân.

Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025. Trong đó, Điều 10 quy định cụ thể các hành vi vi phạm và mức xử phạt đối với vi phạm quy định về đăng ký và quản lý cư trú.

Lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội hướng dẫn thực hiện các quy định của pháp luật về cư trú.

Nhiều vi phạm về cư trú có thể bị phạt đến 12 triệu đồng

Theo Điều 10 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP, phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng đối với một số hành vi như không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, xóa đăng ký thường trú, xóa đăng ký tạm trú, tách hộ, điều chỉnh hoặc khai báo thông tin về cư trú; không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng.

Mức phạt từ 2 triệu đồng đến 4 triệu đồng được áp dụng đối với một số hành vi như tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung giấy tờ liên quan đến cư trú; mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn giấy tờ liên quan đến cư trú để thực hiện hành vi trái pháp luật; đã cư trú tại chỗ ở hợp pháp mới, đủ điều kiện đăng ký cư trú nhưng không thực hiện thủ tục thay đổi nơi đăng ký cư trú theo quy định.

Đáng lưu ý, cơ sở kinh doanh lưu trú, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở lưu trú ở khu công nghiệp và các cơ sở khác không thực hiện thông báo lưu trú đối với từ 01 đến 03 người lưu trú cũng thuộc nhóm hành vi có mức phạt từ 2 triệu đồng đến 4 triệu đồng.

Mức phạt từ 4 triệu đồng đến 8 triệu đồng được áp dụng đối với một số hành vi như cho người khác đăng ký cư trú vào chỗ ở của mình để vụ lợi; cản trở công dân thực hiện quyền tự do cư trú; cản trở hoặc không chấp hành việc kiểm tra cư trú theo quy định. Cơ sở thuộc diện phải thông báo lưu trú nhưng không thực hiện thông báo đối với từ 04 đến 08 người lưu trú cũng thuộc nhóm này.

Đối với một số hành vi nghiêm trọng hơn, mức phạt có thể từ 8 triệu đồng đến 12 triệu đồng, trong đó có hành vi cung cấp thông tin, giấy tờ, tài liệu sai sự thật về cư trú; làm giả, sử dụng dữ liệu giả về cư trú; làm giả hoặc sử dụng thông tin về cư trú giả trên ứng dụng định danh quốc gia. Cơ sở thuộc diện phải thông báo lưu trú nhưng không thực hiện thông báo đối với từ 09 người lưu trú trở lên cũng có thể bị xử phạt ở mức này.

Ngoài hình thức phạt tiền, đối với một số hành vi, người vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính hoặc buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm theo quy định.

Chủ động thực hiện đúng các quy định về cư trú

Để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của mình và tránh vi phạm, người dân cần chủ động tìm hiểu, thực hiện đúng các quy định về đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, khai báo tạm vắng và các thủ tục liên quan khi có thay đổi về cư trú.

Chủ hộ, người quản lý cơ sở lưu trú và các cơ sở thuộc diện phải thông báo lưu trú cần thực hiện đầy đủ trách nhiệm thông báo lưu trú theo quy định; cung cấp thông tin trung thực, chính xác, không cho người khác đăng ký cư trú vào chỗ ở của mình để vụ lợi hoặc thực hiện các hành vi trái pháp luật.

Người dân không mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn giấy tờ, tài liệu liên quan đến cư trú để thực hiện hành vi trái pháp luật; không cung cấp thông tin, giấy tờ, tài liệu sai sự thật hoặc sử dụng dữ liệu, thông tin giả về cư trú.

Khi có khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các thủ tục về cư trú, người dân có thể liên hệ Công an xã, phường nơi cư trú để được hướng dẫn theo quy định.

Việc chủ động khai báo, đăng ký và cập nhật chính xác thông tin cư trú vừa bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của mỗi công dân, vừa góp phần nâng cao hiệu quả quản lý dân cư, cải cách thủ tục hành chính và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn.

Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội